Sukta 20
Sukta 10.20
Vāta / the inspiriting Breath (as carrier of bhadra)
अयं सूक्तः प्रथमं वातं—प्रेरकं प्राणं/वायुम्—उपास्ते, यत् स उपासकेषु भद्रं प्रेरणां प्रावहति या मनसः सम्यग्गतिं जनयति। ततः स यज्ञस्य क्षेममार्गं शान्तिं च अग्निं प्रति प्रवर्तते, अन्ते च कविः प्रेरितां वाचं हविरिव समर्पयन् पोषणं बलं च सत्त्वे स्थिरं निवासं च प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
भद्रं नो अपि वातय मनः ॥
अस्मान् प्रति—अस्मास्वन्तरपि—भद्रं वातय; सुमतिप्रेरणायाः हितेन वायुनाऽस्माकं मनः प्रवर्तताम्।
Mantra 2
अग्निमीळे भुजां यविष्ठं शासा मित्रं दुर्धरीतुम् । यस्य धर्मन्त्स्वरेनीः सपर्यन्ति मातुरूधः ॥
अहं अग्निम् ईळे—भुजां यविष्ठं, शासां मित्रं दुर्धरीतुम्। यस्य धर्मान् स्वरेणीः दीप्ताः शक्तयः सपర్యन्ति—यथा मातुर् ऊधः सपర్యन्ति, पोषणपूर्णतां दुहन्त्यः—अस्माकं वृद्ध्यर्थम्।
Mantra 3
यमासा कृपनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति । भ्राजते श्रेणिदन् ॥
यं आहुतिमुखानि वर्धयन्ति—कृपनीळं भासाकेतुं तमग्निम्—स भ्राजते, अस्माकं शक्तीनां श्रेणीं ददत् (सुसंहतिं विधत्ते)।
Mantra 4
अर्यो विशां गातुरेति प्र यदानड्दिवो अन्तान् । कविरभ्रं दीद्यानः ॥
आर्यः स विशां गातुः पथप्रदर्शकः प्रैति; यदा दिवोऽन्तान् प्र यत् आनड्, तदा कविरभ्रं दीद्यान इव अन्तर्ज्योतिषा पन्थानं प्रकाशयति।
Mantra 5
जुषद्धव्या मानुषस्योर्ध्वस्तस्थावृभ्वा यज्ञे । मिन्वन्त्सद्म पुर एति ॥
मानुषस्य हव्येषु जुषन् स यज्ञे ऋभ्वा ऊर्ध्वस्तस्थौ; सद्म मिन्वन् पुर एति—कर्मणो यात्रायाः पुरोगामी।
Mantra 6
स हि क्षेमो हविर्यज्ञः श्रुष्टीदस्य गातुरेति । अग्निं देवा वाशीमन्तम् ॥
स हि क्षेमः शान्तिः सुरक्षितं च मङ्गलं, हविर्यज्ञस्वरूपः; तस्य श्रुश्ट्या पन्था लभ्यते। देवाः वाशीमन्तं जयघोषवाहिनं बलवन्तमग्निं प्रति गच्छन्ति।
Mantra 7
यज्ञासाहं दुव इषेऽग्निं पूर्वस्य शेवस्य । अद्रेः सूनुमायुमाहुः ॥
यज्ञासाहं दुव इषेऽग्निं पूर्वस्य शेवस्य । अद्रेः सूनुमायुमाहुः ॥
Mantra 8
नरो ये के चास्मदा विश्वेत्ते वाम आ स्युः । अग्निं हविषा वर्धन्तः ॥
नरो ये के चास्मदा विश्वेत्ते वाम आ स्युः । अग्निं हविषा वर्धन्तः ॥
Mantra 9
कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान ॥
कृष्णः श्वेतोऽरुषो यामो अस्य ब्रध्न ऋज्र उत शोणो यशस्वान् । हिरण्यरूपं जनिता जजान ॥
Mantra 10
एवा ते अग्ने विमदो मनीषामूर्जो नपादमृतेभिः सजोषाः । गिर आ वक्षत्सुमतीरियान इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः ॥
एव ते अग्ने विमदो मनीषाम् ऊर्जो नपाद् अमृतैः सजोषाः समानीतवान्। स इयानः सुमतीर् वहन्तीं गिरम् आ वक्षत्; अस्मभ्यम् इषम् ऊर्जं सुक्षितिं च विश्वमाभाम् आभाः।
Frequently Asked Questions
It asks Vāta (the inspiriting Wind/Breath) to bring bhadra—auspicious, right inspiration—into us so the mind moves in a wholesome direction, and it seeks Agni’s guidance for peace and a clear path.
Vāta represents the incoming current of inspiration and vitality, while Agni represents the ordered sacrificial fire that makes that inspiration effective—turning it into a stable path, protection (kṣema), and blessings.
It asks for iṣa (impulse/provision), ūrj (sustaining strength), and sukṣiti (secure dwelling or well-being), understood as both outer prosperity and inner steadiness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.