Sukta 186
Sukta 10.186
Vāta (Wind as life-force and healer)
अयं संक्षिप्तः त्र्यृचः सूक्तः वातं जीवनशक्तिरूपं भिषजं च सौम्यं समाह्वयति। स हृदि शान्तिं हर्षं च जनयति, प्राणं च पूर्णजीवनाय अग्रे नयति। ततः पितृभ्रातृसखिरूपेण वातं सम्बोध्य सम्बन्धं दृढीकरोति, अन्ते च वातस्य स्वधाम्नि निहितं मन्यमानात् “अमृतस्य निधेः” अंशं याचते—येन निरन्तरजीवनाय धारणीयं मृत्युरहितं तेजोबलं लभ्येत।
Mantras
Mantra 1
वात आ वातु भेषजं शम्भु मयोभु नो हृदे । प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥
वातो नो भेषजमिव आ वातु, हृदि शम्भुं मयोभुं च नः करोतु; स नः आयूंषि प्र तारिषत्—क्षयात् परं पूर्णायुषे।
Mantra 2
उत वात पितासि न उत भ्रातोत नः सखा । स नो जीवातवे कृधि ॥
उत हे वात, त्वं नः पिता; उत भ्राता; उत नः सखा। स नः जीवातवे कृधि—अस्माकं भावं सम्यगवस्थां नय, यथा वयं धृतिं लभेमहि वर्धेमहि च।
Mantra 3
यददो वात ते गृहेऽमृतस्य निधिर्हितः । ततो नो देहि जीवसे ॥
यद् अदो, हे वात, ते गृहेऽमृतस्य निधिर्निहितः, ततस्तस्मान् नः जीवसे देहि—अमृतांशोऽस्माकं श्वासे प्रविश्य यात्रां धारयतु।
Frequently Asked Questions
Vāta is the wind as a divine power—both the outer moving air and the inner life-breath (prāṇa). The hymn treats him as a healer who supports calmness, vitality, and longevity.
The hymn asks Vāta to come as a remedy, bring peace and joy into the heart, and carry the worshipper’s life-breaths forward into a fuller, protected life-term.
It is an image for a deathless store of vitality (amṛta) associated with Vāta. The prayer asks that some of this sustaining, undiminishing life-power be granted ‘for living’—to strengthen and preserve life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.