Sukta 183
Sukta 10.183
A generative tapas-born power (often read in context with fertility/progeny rites; addressed as a presence to be born)
अयं संक्षिप्तः उत्तर-ऋग्वैदिकः सूक्तः तपसा जातां जननीं शक्तिं “जायस्व” इति आह्वयति, या प्रजां दद्यात्—विशेषतः इष्टं पुत्रं—सह श्री-समृद्ध्या। द्रष्टा तां शक्तिं अन्तर्दृष्ट्या पश्यति चेतनां, ऋतुषु कर्म कुर्वतीं, देहवतीं च; अन्ते च प्रथमपुरुषेण आत्मन्यन्तर्वर्तिनीं स्रष्ट्रीं प्रकाशयति, या ओषधीषु गर्भं निधत्ते, लोकत्रये च प्रसूतिं धारयति।
Mantras
Mantra 1
अपश्यं त्वा मनसा चेकितानं तपसो जातं तपसो विभूतम् । इह प्रजामिह रयिं रराणः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकाम ॥
अपश्यं त्वा मनसा चेकीतानं तपसो जातं तपसो विभूतम्। इह प्रजामिह रयिं रराणः; प्र जायस्व प्रजया पुत्रकाम॥
Mantra 2
अपश्यं त्वा मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम् । उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे ॥
अपश्यं त्वां मनसा दीध्यानां स्वायां तनू ऋत्व्ये नाधमानाम्। उप मामुच्चा युवतिर्बभूयाः; प्र जायस्व प्रजया पुत्रकामे॥
Mantra 3
अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः । अहं प्रजा अजनयं पृथिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषु पुत्रान् ॥
अहं गर्भमदधामोषधीष्वहं विश्वेषु भुवनेष्वन्तः। अहं प्रजा अजनयं पृथिव्यामहं जनिभ्यो अपरीषु पुत्रान्॥
Frequently Asked Questions
It primarily prays for successful progeny (prajā), especially the blessing of a son in a putrakāma context, along with prosperity (rayi) and life-continuity.
Rather than a single named god like Indra or Agni, the hymn addresses a tapas-born generative Power—an immanent creative presence that brings conception and birth and is described as present within all worlds.
It portrays fertility as a cosmic, life-pervading process: the creative Power ‘places the embryo in the plants,’ linking healing, vitality, and reproduction as one continuous force in nature.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.