
Sukta 10.172
अयं लघुस्तोत्रः प्रातःकाले उषसः आगमनं जीवनस्य यज्ञस्य च सम्यग्वर्तनीं पुनरुद्घाटनं च संयोजयति। तमो निवार्यते, रश्मयः/गावः समागच्छन्ति, कर्म च पुनः सुव्यवस्थितगत्या प्रवर्तते। अत्र नवीकरणं द्विधा दर्श्यते—विश्वव्यापाररूपेण (उषाः प्रकाशं पुनः स्थापयति) तथा च याज्ञिक-मानसिककर्मरूपेण (यज्ञे च चेतसि च सातत्यस्य ‘सूत्रं’ पुनः प्रतिष्ठाप्यते)।
Mantra 1
आ याहि वनसा सह गावः सचन्त वर्तनिं यदूधभिः ॥
आ याहि वनसा सह; गावः (रश्मयः) यद् ऊधभिः परिपूर्णाः सन्ति, तदा वर्तनिं सचन्ताम्—अन्तःपोषणस्रोतांसि प्रस्रवन्ति यदा।
Mantra 2
आ याहि वस्व्या धिया मंहिष्ठो जारयन्मखः सुदानुभिः ॥
आ याहि वस्व्या धिया; मंहिष्ठो जारयन् मखः, सुदानुभिः सह आगच्छ—याः शुभप्रवाहाः सत्त्वं वर्धयन्ति।
Mantra 3
पितुभृतो न तन्तुमित्सुदानवः प्रति दध्मो यजामसि ॥
पितृभृतो न, तन्तुम् इत् सम्यक् प्रति दध्मः; हे सुदानवः, तं दृढं स्थापयामः, यजामहे च—कर्मणः सन्ततिं संधारयन्तः।
Mantra 4
उषा अप स्वसुस्तमः सं वर्तयति वर्तनिं सुजातता ॥
उषाः स्वसुस्तमा तमः अप नयति; सुजाततया वर्तनिं सं वर्तयति—चेतनायात्रायाः सम्यक् पन्थानं पुनः स्थापयति।
The hymn centers on Uṣas (Dawn), who removes darkness and re-establishes the right path for life and ritual activity.
Here “cows” commonly symbolizes luminous rays or powers of light that bring nourishment and clarity, gathering onto the proper course (the path).
It means restoring continuity and correct order—both in the external sacrifice (yajña sequence) and inwardly in one’s steady practice and direction.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.