
Sukta 10.15
As RV 10.15 (Pitṛ hymn); specific rishi attribution uncertain without Anukramaṇī citation
Pitṛs (Fathers/ancestors)
Triṣṭubh
ऋग्वेदस्य १०.१५ सूक्तं पितृसूक्तम्। अत्र पितरः—अधमाः, मध्यमाः, उत्तमाश्च—विधिवत् आहूयन्ते, ये उत्थाय जीवतां समीपम् आगच्छेयुः, तेषां आह्वानं शृण्वन्तु, हव्यानि च गृह्णीयुः। अस्मिन् सूक्ते पितृलोकः सोमेन, ऋतेन (विश्वव्यवस्थया) च, यमस्य शासनं च सह संबध्यते; तथा रक्षणं, आशीर्वादं, देहिनः प्राणपथस्य सुसंचालनं च प्रार्थ्यते।
Mantra 1
उदीरतामवर उत्परास उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः । असुं य ईयुरवृका ऋतज्ञास्ते नोऽवन्तु पितरो हवेषु ॥
उदीरताम् अवराः, उत परासः, उन्मध्यमाः पितरः सोम्यासः। असुं ये ईयुर् अवृकाः ऋतज्ञाः, ते नः पितरो हवेषु अवन्तु।
Mantra 2
इदं पितृभ्यो नमो अस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजस्या निषत्ता ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु ॥
इदं पितृभ्यो नमोऽस्त्वद्य ये पूर्वासो य उपरास ईयुः । ये पार्थिवे रजसि निषत्ताः ये वा नूनं सुवृजनासु विक्षु ॥
Mantra 3
आहं पितॄन्त्सुविदत्राँ अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः ॥
अहं पितॄन्त्सुविदत्रान् अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः । बर्हिषदॊ ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त इहागमिष्ठाः ॥
Mantra 4
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आ गतावसा शंतमेनाथा नः शं योररपो दधात ॥
बर्हिषदः पितर ऊत्यर्वागिमाऽ वॊ हव्या चकृमा जुषध्वम् । त आ गतावसा शंतमेनेथा नः शं योररपो दधात ॥
Mantra 5
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु । त आ गमन्तु त इह श्रुवन्त्वधि ब्रुवन्तु तेऽवन्त्वस्मान् ॥
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु आ गच्छन्तु। ते इह शृण्वन्तु; अधि ब्रुवन्तु; तेऽस्मान् अवन्तु।
Mantra 6
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञमभि गृणीत विश्वे । मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन्नो यद्व आगः पुरुषता कराम ॥
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्य इमं यज्ञम् अभि गृणीत विश्वे पितरः। मा हिंसिष्ट पितरः केन चिन्नो यद्वा आगः पुरुषता कराम।
Mantra 7
आसीनासो अरुणीनामुपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय । पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वस्वः प्र यच्छत त इहोर्जं दधात ॥
आसीनासो अरुणीनाम् उपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय। पुत्रेभ्यः पितरस्तस्य वसवः प्र यच्छत; ते इह ऊर्जं दधात।
Mantra 8
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासोऽनूहिरे सोमपीथं वसिष्ठाः । तेभिर्यमः संरराणो हवींष्युशन्नुशद्भिः प्रतिकाममत्तु ॥
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासोऽनूहिरे, हे वसिष्ठाः, सोमपीथमनुगताः। तैः सह यमः संहृष्टः, उशद्भिरुशन्, प्रतिकामं यथार्थ-प्रयोजनानुसारं हवींषि भुङ्क्ताम्।
Mantra 9
ये तातृषुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविदः स्तोमतष्टासो अर्कैः । आग्ने याहि सुविदत्रेभिरर्वाङ्सत्यैः कव्यैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
ये तातृषुर्देवत्रा जेहमाना होत्राविदः, स्तोमतष्टासोऽर्कैः। हे अग्ने, सुविदत्रेभिः सत्यैः कव्यैः पितृभिर्घर्मसद्भिः सह अर्वाङ् याहि।
Mantra 10
ये सत्यासो हविरदो हविष्पा इन्द्रेण देवैः सरथं दधानाः । आग्ने याहि सहस्रं देववन्दैः परैः पूर्वैः पितृभिर्घर्मसद्भिः ॥
ये सत्यासो हविरदो हविष्पा, इन्द्रेण देवैः सरथं दधानाः। हे अग्ने, देववन्दैः सहस्रैः परैः पूर्वैः पितृभिर्घर्मसद्भिः सह याहि।
Mantra 11
अग्निष्वात्ताः पितर एह गच्छत सदःसदः सदत सुप्रणीतयः । अत्ता हवींषि प्रयतानि बर्हिष्यथा रयिं सर्ववीरं दधातन ॥
अग्निष्वात्ताः पितरः, एह गच्छत; सुप्रणीतयः, सदः-सदः सदत। बर्हिषि प्रयतानि हविंषि अत्त; अथ अस्मासु सर्ववीरं रयिं दधातन।
Mantra 12
त्वमग्न ईळितो जातवेदोऽवाड्ढव्यानि सुरभीणि कृत्वी । प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते अक्षन्नद्धि त्वं देव प्रयता हवींषि ॥
त्वम् अग्ने, ईळितो जातवेदः, हव्यानि सुरभीणि कृत्वा अवाड्ढ। स्वधया पितृभ्यः प्रादाः; ते अक्षन्—अधि त्वं देव प्रयतानि हविंषि अद्धि।
Mantra 13
ये चेह पितरो ये च नेह याँश्च विद्म याँ उ च न प्रविद्म । त्वं वेत्थ यति ते जातवेदः स्वधाभिर्यज्ञं सुकृतं जुषस्व ॥
ये चेह पितरः ये च नेह, यांश्च विद्म यांश्च न प्रविद्म; त्वं वेत्थ यथातथं, हे जातवेदः। स्वधाभिः सुकृतं यज्ञं जुषस्व।
Mantra 14
ये अग्निदग्धा ये अनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तेभिः स्वराळसुनीतिमेतां यथावशं तन्वं कल्पयस्व ॥
येऽग्निदग्धा येऽनग्निदग्धा मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते । तैः सह हे स्वराट् असुनीतिमेतां प्राणपथं यथावशं अस्य कल्पयस्व, तन्वं च कल्पयस्व ॥
It is a hymn inviting the ancestors (Pitṛs) to come, receive offerings, and protect the living. It also connects the ancestor-world with Soma, ṛta (cosmic order), and Yama.
It poetically organizes the departed into levels or groups, implying a complete ancestral host across realms. The point is to invite all ancestors—near and far, recent and ancient—without omission.
It refers to those who were cremated (“burned by fire”) and those who were not. The verse widens the prayer so that all departed ancestors, regardless of funerary circumstance, are included in the rite and blessing.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.