Sukta 145
Sukta 10.145
Oṣadhi (the plant-power; healing/compelling force)
अयं लघुरोषधि-सूक्तः व्यावहारिको मन्त्रोऽस्ति। अत्र शक्तिमतीं वनस्पतिं समाहूय “सपत्नीम्” (प्रतिद्वन्द्विनीं/विघ्नकारिणीं) दूरं नयितुं, तथा आकर्षणं सौहार्दं च यथोचितं संयोगं पुनः स्थापयितुं प्रार्थ्यते। वक्ता विधिना तामोषधिं “उत्खनति” प्रयुङ्क्ते च, सा च जयप्रदा वशीकरण-शक्तिरिव भवति, येनाभिलषितस्य जनस्य मनः परिवर्त्य शीघ्रं प्रत्यागच्छति—वत्सं प्रति धावन्ती गोरिव—सपत्नी तु दूरं प्रेष्यते।
Mantras
Mantra 1
इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम् । यया सपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम् ॥
इमां खनाम्योषधिं वीरुधं बलवत्तमाम् । यया सपत्नीं बाधते यया संविन्दते पतिम् ॥
Mantra 2
उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति । सपत्नीं मे परा धम पतिं मे केवलं कुरु ॥
हे उत्तानपर्णे सुभगे देवजूते सहस्वति! मम सपत्नीं परा धम; मम पतिं केवलं मम कुरु—एकं अविभक्तम्।
Mantra 3
उत्तराहमुत्तर उत्तरेदुत्तराभ्यः । अथा सपत्नी या ममाधरा साधराभ्यः ॥
अहम् उत्तरोऽस्मि—उत्तरोत्तरः, उत्तरेभ्यः सर्वेभ्यः; अथ या ममाधरा सपत्नी, सा साधराभ्यः अप्यधरा भवति।
Mantra 4
नह्यस्या नाम गृभ्णामि नो अस्मिन्रमते जने । परामेव परावतं सपत्नीं गमयामसि ॥
न ह्यस्या नाम गृभ्णामि, नो अस्मिन् जने रमते; परामेव परावतं सपत्नीं गमयामसि।
Mantra 5
अहमस्मि सहमानाथ त्वमसि सासहिः । उभे सहस्वती भूत्वी सपत्नीं मे सहावहै ॥
अहं सहमाना सहिः; त्वं सासहिः। उभे सहस्वती भूत्वा बलतेजसा समृद्धे, मम सपत्नीं सहावहै (सह नयावहै)।
Mantra 6
उप तेऽधां सहमानामभि त्वाधां सहीयसा । मामनु प्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु पथा वारिव धावतु ॥
उप तेऽधां सहमानाम्; अभि त्वाधां सहीयसा। मामनु प्र ते मनो वत्सं गौरिव धावतु; पथा वारिव धावतु।
Frequently Asked Questions
It is a short Vedic charm that uses a powerful herb (oṣadhi) to remove a rival or obstructing influence and to bring back harmony and attraction in a relationship or household.
The main invoked power is Oṣadhi, the living force of medicinal/efficacious plants. The hymn treats the herb itself as a divine instrument through which mantra works.
It is a poetic way to say that attention and affection should naturally return—swiftly and directly—just as a cow runs to her calf and water runs in its channel.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.