Rig Veda 10.122.2: Mandala 10, Sukta 122, Mantra 2
Sukta 10.122
Rishi: Vasiṣṭha (hymn-level attribution)
Devata: Agni
Chandas: Jagatī (likely; needs confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
जुषाणो अग्ने प्रति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान्वयुनानि सुक्रतो । घृतनिर्णिग्ब्रह्मणे गातुमेरय तव देवा अजनयन्ननु व्रतम् ॥
Transliteration
juṣāṇó agne práti harya me vácó víśvāni vidvā́n vayúnāni sukrato | ghṛtá-nirṇig bráhmaṇe gātúm īraya táva devā́ ajanayan ánu vratám ||
Translation
जुषाणोऽग्ने प्रति हर्य मे वचः, विश्वानि विद्वान् वयुनानि सुक्रतो। घृतनिर्णिग् ब्रह्मणे गातुमेरय, तव देवा अजनयन् अनु व्रतम्॥
Word by Word
जुषाणःbeing pleased; accepting
जुषाणः:
विशेषण (सम्बोधन ‘अग्ने’ का)
TypeAdjective/Participle
Root√जुष् (सेवने/तोषणे) → जुषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in return
प्रति:
क्रियाविशेषण (दिशा/प्रत्यागमन)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
हर्यcarry/bring (hither)!
हर्य:
क्रिया
TypeVerb
Root√हृ (हरणे) + य (लोट् मध्यम-एकवचन; वैदिक रूप ‘हर्य’)
मेto/for me; my
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for me; my)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वचःspeech; hymn
वचः:
कर्म
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
विश्वानिall
विश्वानि:
विशेषण (वयुनानि का)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
कर्तृ (अग्नि का विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√विद् (ज्ञाने) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
वयुनानिways; skills; ordinances
वयुनानि:
कर्म (विद्वान्… जानने वाला—‘all the ways/skills’)
TypeNoun
Rootवयुन (प्रातिपदिक; ‘device/skill/working, ordinance’)
सुक्रतोO good-minded/strong-willed one
सुक्रतो:
सम्बोधन (अग्ने का)
TypeAdjective
Rootसु- + क्रतु (प्रातिपदिक)
घृतनिर्णिक्ghee-bright; ghee-clad
घृतनिर्णिक्:
विशेषण (अग्नि का)
TypeAdjective
Rootघृत + निर्णिज्/निर्णिक् (प्रातिपदिक; ‘ghee-bright/with ghee as cleansing sheen’)
ब्रह्मणेfor the sacred formulation/prayer
ब्रह्मणे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
गातुम्path; passage
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक)
ईरयset in motion; impel!
ईरय:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईर्/ईरय् (प्रेरणे/चोदने) → ईरय (लोट् मध्यम-एकवचन)
तवyour
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अजनयन्generated; brought forth
अजनयन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने) → अजनयन् (अ- + causative √जनय्; लङ्)
अनुafter; according to
अनु:
क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुरूपता)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्vow; ordinance; fixed law
व्रतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.