Sukta 11
Sukta 10.11
Traditional: often attributed within RV 10.11 to a seer of the late Maṇḍala 10 corpus (exact r̥ṣi uncertain from provided data)
Varuṇa (with Aditi as source-power; ṛtu as sacred rhythm)
Triṣṭubh (probable)
अस्य दशममण्डलस्य उत्तरकालेन सूक्तेन वरुणस्य सर्वज्ञं रक्षाकर्तृत्वं ऋतस्य (विश्वव्यवस्थायाः) सह अदितेः जीवनदायिन्या शक्त्या यज्ञस्य च सम्यग्कालत्वेन (ऋतुना) संबध्यते। ततः अग्निं क्रियाशीलं होतारं वह्निं प्रति प्रवर्तते—तं स्तुतिभिः वर्धस्व, समृद्ध्या समीपं याहि, देवान् उभे च रोदसी यज्ञे आ वहेति प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
वृषा वृष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः । विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया स यज्ञियो यजतु यज्ञियाँ ऋतून् ॥
वृषा वृष्णे दुदुहे दोहसा दिवः पयांसि यह्वो अदितेरदाभ्यः। विश्वं स वेद वरुणो यथा धिया स यज्ञियो यजतु यज्ञियाँ ऋतून्।
Mantra 2
रपद्गन्धर्वीरप्या च योषणा नदस्य नादे परि पातु मे मनः । इष्टस्य मध्ये अदितिर्नि धातु नो भ्राता नो ज्येष्ठः प्रथमो वि वोचति ॥
रपद्गन्धर्व्यश्चाप्यः योषणाश्च नदस्य नादे परितः मे मनः पान्तु। इष्टस्य मध्ये अदितिर्नो निधातु; नो भ्राता ज्येष्ठः प्रथमजः शक्तिः अस्माकं कृते विवोचति।
Mantra 3
सो चिन्नु भद्रा क्षुमती यशस्वत्युषा उवास मनवे स्वर्वती । यदीमुशन्तमुशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन् ॥
सो चिन्नु भद्रा क्षुमती यशस्वती उषा मनवे स्वर्वती उवास। यदा इमुशन्तः उशतामनु क्रतुमग्निं होतारं विदथाय जीजनन्, तदा सा मनुष्येषु निवसति।
Mantra 4
अध त्यं द्रप्सं विभ्वं विचक्षणं विराभरदिषितः श्येनो अध्वरे । यदी विशो वृणते दस्ममार्या अग्निं होतारमध धीरजायत ॥
अथ तं द्रप्सं विभ्वं विचक्षणं इषितः श्येनोऽध्वरे विराभरत्। यदा विशो आर्याः दस्मम् अग्निं होतारं वृणते, अथ धीरजायत।
Mantra 5
सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः । विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजं ससवाँ उपयासि भूरिभिः ॥
सदासि रण्वो यवसेव पुष्यते होत्राभिरग्ने मनुषः स्वध्वरः । विप्रस्य वा यच्छशमान उक्थ्यं वाजं ससवाँ उपयासि भूरिभिः ॥
Mantra 6
उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हृत्त इष्यति । विवक्ति वह्निः स्वपस्यते मखस्तविष्यते असुरो वेपते मती ॥
उदीरय पितरा जार आ भगमियक्षति हर्यतो हृत्त इष्यति । विवक्ति वह्निः स्वपस्यते मखस्तविष्यते असुरो वेपते मती ॥
Mantra 7
यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत्सहसः सूनो अति स प्र शृण्वे । इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स द्युमाँ अमवान्भूषति द्यून् ॥
यस्ते अग्ने सुमतिं मर्तो अक्षत्सहसः सूनो अति स प्र शृण्वे । इषं दधानो वहमानो अश्वैरा स द्युमाँ अमवान्भूषति द्यून् ॥
Mantra 8
यदग्न एषा समितिर्भवाति देवी देवेषु यजता यजत्र । रत्ना च यद्विभजासि स्वधावो भागं नो अत्र वसुमन्तं वीतात् ॥
हे अग्ने, यदा एषा समितिर्देवी देवेṣu यजता यजत्र भवति, तदा स्वधावो त्वं यद् रत्नानि विभजसि, अत्र नः बसुमन्तं भागं वीतात्।
Mantra 9
श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः ॥
हे अग्ने, सदने सधस्थे च नः श्रुधि; अमृतस्य द्रविणं वहन्तं रथं युक्ष्व। हे देवपुत्र, रोदसी आवह नः; मा किः देवानाṃ अप भूरिह स्याः—इहैव तिष्ठ, मा निवर्तस्व।
Frequently Asked Questions
It opens with Varuṇa (supported by Aditi and the idea of ṛta/ṛtu), but it also strongly invokes Agni as the priestly fire who makes the ritual work and brings the gods near.
Ṛta is the truth-order that keeps the world and moral life steady; ṛtu is its right timing, often felt as the seasons and the proper moments for sacrifice.
That Varuṇa grant right understanding and order, and that Agni, strengthened by invocation, come with abundance and bring the gods and the Two Worlds to the worshipper’s rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.