Rig Veda 10.108.3: Mandala 10, Sukta 108, Mantra 3
Sukta 10.108
Devata: Indra (discussed), Saramā (interlocutor); context: Paṇis’ negotiation
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture (verification recommended)
Samhita Patha (Devanagari)
कीदृङ्ङिन्द्रः सरमे का दृशीका यस्येदं दूतीरसरः पराकात् । आ च गच्छान्मित्रमेना दधामाथा गवां गोपतिर्नो भवाति ॥
Transliteration
kīdṛ́ṅ índraḥ sarame kā́ dṛśīkā́ yásyedáṃ dūtī́r ásaraḥ parākā́t | ā́ ca gácchān mitrám enā dadhāmā́thā gavā́ṃ gopátir no bhavāti ||
Translation
सरमे! कीदृङ् इन्द्रः, का वा तस्य दृशीका, यस्य दूती त्वं दूरात् पराकात् आगता? आगच्छ; अनेन त्वया सह मित्रं दधाम। ततः सः अस्माकं गवां गोपतिः—गवां (ज्योतीर्गवां) रक्षकः—भवाति।
Word by Word
कीदृक्of what kind?
कीदृक्:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective/Interrogative
Rootकीदृश् (प्रातिपदिक) < किम् + दृश्
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (सम्बोधन/विषयः—प्रश्नस्य)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सरमेO Saramā
सरमे:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootसरमा (प्रातिपदिक)
काwho?/what?
का:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypePronoun/Interrogative
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दृशीकाseeress/one who sees (watcher)
दृशीका:
कर्तृ (प्रश्नस्य विषयः)
TypeNoun/Adjective
Rootदृशीका (प्रातिपदिक; ‘दृश्’ धातोः भाव/कर्तृ-निर्मितिः)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी—‘whose’)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूतीःmessengers
दूतीः:
कर्तृ (असरः इति क्रियायाः)
TypeNoun
Rootदूती (प्रातिपदिक)
असरःwent/has gone
असरः:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृ (धातु) + अङ् (लुङ्/इष्ट्-प्रयोगः); पदम्: असरः
पराकात्from afar
पराकात्:
अपादान
TypeIndeclinable (ablatival adverb)
Rootपराक (अव्यय-प्रातिपदिक) + तसिल् (abl.)
आhither, towards
आ:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
चand
च:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
गच्छान्going, coming
गच्छान्:
कर्तृविशेषण
TypeVerb (participle)
Rootगम् (धातु)
मित्रम्a friend
मित्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
एनwith this/thereby
एन:
करण
TypePronoun (instrumental)
Rootइदम् (सर्वनाम; एना/एन-श्रुतिः)
दधामlet me place/establish
दधाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
अथthen
अथ:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (निपात)
गवाम्of the cows
गवाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
गोपतिःlord/guardian of cattle
गोपतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो + पति (समासः; प्रातिपदिक: गोपति)
नःour
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी—‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भवातिmay he become
भवाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.