
Sukta 1.38
Kaṇva (Kaṇva lineage)
Marutaḥ
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (uncertain; requires metrical verification)
अयं सूक्तः मरुतां गणं शीघ्रगामिनं स्तनयित्नुनादिनं इन्द्रस्य सखायः इति आह्वयति; कः प्रीतिर् एतान् आकर्षति इति पृच्छति, सुसंस्कृतं हविर् उपगन्तुं गृह्णन्तु च इति प्रेरयति। तेषां तूफानीं दीप्तिं—विद्युतं वृष्टिं च गर्जितबलं च—प्रशंसति; उपासकेभ्यः रक्षां वृद्धिं च अन्तःकरणबलवर्धनं च याचते। अन्ते मरुतः स्तोतुं प्रत्यक्षं आह्वानं करोति, तेषां तेजो बलं च ‘अत्रास्मासु अन्तः वर्धताम्’ इति प्रार्थयति।
Mantra 1
कद्ध नूनं कधप्रियः पिता पुत्रं न हस्तयोः । दधिध्वे वृक्तबर्हिषः ॥
कद्ध नूनं कधप्रियाः किम् आनन्दं वः? यथा पिता पुत्रं हस्तयोः धारयति, तथा यूयं वृक्तबर्हिषोऽस्माकं हविः गृह्णीत धारयत च।
Mantra 2
क्व नूनं कद्वो अर्थं गन्ता दिवो न पृथिव्याः । क्व वो गावो न रण्यन्ति ॥
क्व नूनं कद्वोऽर्थं गन्ता—दिवो न पृथिव्याः? क्व वः दीप्तयो गावो याः रण्यन्ति निनदन्ति च; क्व स रश्मिगणो येन साधकं प्रीणयथ?
Mantra 3
क्व वः सुम्ना नव्यांसि मरुतः क्व सुविता । क्वो विश्वानि सौभगा ॥
क्व वः सुम्नानि नव्यांसि मरुतः, क्व सुविता शुभनेतृत्वानि? क्वो विश्वानि सौभगानि, यानि वर्धमानायात्मने बहुधा समृद्धिं वहन्ति?
Mantra 4
यद्यूयं पृश्निमातरो मर्तासः स्यातन । स्तोता वो अमृतः स्यात् ॥
हे पृश्निमातरः! यदि यूयं वयं यथा मर्त्याः स्यात, तर्हि वः स्तोता वः कृतेऽमृतः स्यात्; युष्मत्स्पर्शेन मानुषी वाक् मृत्योः सीमां तीर्त्वा अमृतच्छन्दसि प्रविशति।
Mantra 5
मा वो मृगो न यवसे जरिता भूदजोष्यः । पथा यमस्य गादुप ॥
वः जरिता यवसे भ्रमन् मृग इव मा भूत्वा—यः सत्ये हविषि न रमते; स यमस्य पथम्, अधोगतिं मार्गम्, उप मा गात्।
Mantra 6
मो षु णः परापरा निॠतिर्दुर्हणा वधीत् । पदीष्ट तृष्णया सह ॥
आगच्छन्ती प्रतिगच्छन्ती दुर्हणा निऋतिः नः मा वधीत्; सा तृष्णया सह अस्माकं पदेषु मा पदीष्ट।
Mantra 7
सत्यं त्वेषा अमवन्तो धन्वञ्चिदा रुद्रियासः । मिहं कृण्वन्त्यवाताम् ॥
सत्यं हि त्वेषा अमवन्तो रुद्रियासो धन्वञ्चि-देशेऽपि मिहं कृण्वन्ति; अवाताम् आच्छादकाः आपः अवतरयन्ति, याभिः सत्तायां नवपूर्णता प्रकल्प्यते।
Mantra 8
वाश्रेव विद्युन्मिमाति वत्सं न माता सिषक्ति । यदेषां वृष्टिरसर्जि ॥
वाश्रेव विद्युत् प्रहारान् मिमाति; यथा माता वत्सं सिषक्ति, तथा तेषां शक्तिर् आलिङ्ग्य संह्रियते—यदा तेषां वृष्टिर् असृज्यते, तदा अन्तरस्थं जीवनं रक्षामये परिष्वङ्गे नीयते।
Mantra 9
दिवा चित्तमः कृण्वन्ति पर्जन्येनोदवाहेन । यत्पृथिवीं व्युन्दन्ति ॥
दिवापि तमः कृण्वन्ति पर्जन्य-वाहेनोदवाहेन; यदा पृथिवीं प्लावयन्ति व्युन्दन्ति च, तदा स्थिराणि पृष्ठानि विपर्यस्यन्ति, येन सत्ताया गभीरतराः स्तराः अद्भ्यः उद्घाट्यन्ते।
Mantra 10
अध स्वनान्मरुतां विश्वमा सद्म पार्थिवम् । अरेजन्त प्र मानुषाः ॥
अथ मरुतां स्वनात् विश्वं पार्थिवं सद्म कम्पते; मानुषाः प्रारेजन्त, यथा देहवतां जगतः गृहे महत्तरं बलं प्रविष्टम्।
Mantra 11
मरुतो वीळुपाणिभिश्चित्रा रोधस्वतीरनु । यातेमखिद्रयामभिः ॥
हे मरुतः, वीळुपाणिभिः चित्रा रोधस्वतीः शक्तीः अन्वेथ; यातेमखिद्रयामभिः—अखण्डगत्याऽयासरहितैः पथिभिः—आगच्छत, आत्मयात्रायां न क्षीयमाणैः तेजोभिः।
Mantra 12
स्थिरा वः सन्तु नेमयो रथा अश्वास एषाम् । सुसंस्कृता अभीशवः ॥
स्थिरा वः नेमयः सन्तु; रथाः अश्वाश्च स्थिराः स्युः; अभिशवः (रश्मयः) सुसंस्कृताः सन्तु—येन देव्या ऊर्जाः अकम्पमानाः प्रवर्तेरन्, अस्मासु यात्रां वशीकुर्युः।
Mantra 13
अच्छा वदा तना गिरा जरायै ब्रह्मणस्पतिम् । अग्निं मित्रं न दर्शतम् ॥
अन्तःस्वरेण सम्यग् वद; जारायै ब्रह्मणस्पतिम् आह्वय—अग्निं मित्रं न दर्शतम्—यथा प्रेरिता वाक्शक्तिरन्तः ऋतव्यवस्थां निर्मिमीते।
Mantra 14
मिमीहि श्लोकमास्ये पर्जन्य इव ततनः । गाय गायत्रमुक्थ्यम् ॥
आस्ये श्लोकं मिमीहि, पर्जन्य इव वृष्टिं ततानः। गाय गायत्रम् उक्थ्यम्, यथा छन्दः अवतरत्सत्यशक्तेः पात्रं भवेत्।
Mantra 15
वन्दस्व मारुतं गणं त्वेषं पनस्युमर्किणम् । अस्मे वृद्धा असन्निह ॥
मारुतं गणं वन्दस्व—त्वेषं पनस्युं अर्किणम्। तेऽस्मासु इहैव वृद्धा बलवन्तो भवन्तु, अस्माकं भवितव्याय।
The Maruts are a powerful group of storm deities—roaring like thunder and shining like lightning—who move together as a host and are closely associated with Indra.
It invites them to come to the sacrifice, accept the prepared offering, release life-giving rain, and grant protection, strength, and growth to the worshippers.
They represent intense, collective energy that can be frightening in nature but becomes a protective inner power when guided by prayer, order, and right intention.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.