Sukta 35
Sukta 1.35
Hiraṇyastūpa Āṅgirasa (traditional attribution for RV 1.35)
Savitṛ (primary); with invocations to Agni, Mitra–Varuṇa, and Rātrī as supporting powers
Jagatī (predominant for RV 1.35; verse-length consistent with Jagatī cadence)
ऋग्वेदस्य १.३५ सूक्तं सवितृदेवताकं; आरम्भेऽग्निं मित्रावरुणौ च रात्रिं च रक्षार्थं सहायकदेवतारूपेण आह्वयति, ततः सवितारं देवानां प्रेरकं प्रति प्रवर्तते—यः प्रजाः सुसंस्कृतैः सुरक्षितैः पथोभिः नयति। अस्मिन् सूक्ते सवितुः विश्वव्यवस्थापनं चिन्त्यते—लोकानां मध्ये तस्य स्थानानि, यमान्तकस्यापि लोकं स्पृशन्ति—तथा रक्षणं, सम्यग्दिशा, अन्तःस्थं ‘वाच्य’ मार्गदर्शनं च याच्यते, यत् तमसः स्पष्टदर्शनं प्रति नयति।
Mantras
Mantra 1
ह्वयाम्यग्निं प्रथमं स्वस्तये ह्वयामि मित्रावरुणाविहावसे । ह्वयामि रात्रीं जगतो निवेशनीं ह्वयामि देवं सवितारमूतये ॥
स्वस्तयेऽहं प्रथमम् अग्निं ह्वयामि; इहावसे मित्रावरुणौ ह्वयामि। जगतो निवेशनीं रात्रीं ह्वयामि; ऊतये देवं सवितारं ह्वयामि।
Mantra 2
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च। हिरण्ययेन सविता रथेन देवो याति भुवनानि पश्यन्॥
Mantra 3
याति देवः प्रवता यात्युद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम् । आ देवो याति सविता परावतोऽप विश्वा दुरिता बाधमानः ॥
याति देवः प्रवता यात्युद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम्। आ देवो याति सविता परावतोऽप विश्वा दुरिता बाधमानः॥
Mantra 4
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम्। आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः॥
Mantra 5
वि जनाञ्छ्यावाः शितिपादो अख्यन्रथं हिरण्यप्रउगं वहन्तः । शश्वद्विशः सवितुर्दैव्यस्योपस्थे विश्वा भुवनानि तस्थुः ॥
श्यावाः शितिपादो जना॑ञ् व्यख्यन्, हिरण्यप्रउगं रथं वहन्तः। शश्वद् विशः सवितुर्दैव्यस्योपस्थे तस्थुः; विश्वा भुवनानि तत्रैव स्थिराणि बभूवुः—तस्य धारणे जीवनगत्यः स्वस्वनियमे प्रतिष्ठिताः।
Mantra 6
तिस्रो द्यावः सवितुर्द्वा उपस्थाँ एका यमस्य भुवने विराषाट् । आणिं न रथ्यममृताधि तस्थुरिह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत् ॥
तिस्रो द्यावः सवितुः; द्वौ उपस्थौ तस्य, एका यमस्य भुवने विराषाट्। आणिं न रथ्यं अमृताः अधि तस्थुः। इह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत्—कथं मर्त्यसमीपेऽपि अमृतं ऋतं प्रतिष्ठितम्।
Mantra 7
वि सुपर्णो अन्तरिक्षाण्यख्यद्गभीरवेपा असुरः सुनीथः । क्वेदानीं सूर्यः कश्चिकेत कतमां द्यां रश्मिरस्या ततान ॥
वि सुपर्णोऽन्तरिक्षाण्यख्यत्—गभीरवेपाः असुरः सुनीथः। क्वेदानीं सूर्यः? कश्चिकेतत्? कतमां द्यां रश्मिरस्य ततान?—इति जिज्ञासा; यतो ज्योतिः सूक्ष्मतां प्रविशति, अन्तर्ज्ञानेनैव लभ्यते।
Mantra 8
अष्टौ व्यख्यत्ककुभः पृथिव्यास्त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून् । हिरण्याक्षः सविता देव आगाद्दधद्रत्ना दाशुषे वार्याणि ॥
पृथिव्या अष्टौ दिशः ककुभः प्राकाशयत्, त्रीणि धन्वानि, पथानां योजनोमानानि, सप्त च सिन्धून्। हिरण्याक्षः सविता देव आगात्, दाशुषे रत्नानि धारयन्—वार्याणि तेजस्वीनि दानानि, यैः सत्त्वं विस्तीर्यते सम्यग् लोकमात्रायां च प्रतिष्ठाप्यते।
Mantra 9
हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिरुभे द्यावापृथिवी अन्तरीयते । अपामीवां बाधते वेति सूर्यमभि कृष्णेन रजसा द्यामृणोति ॥
हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिः उभे द्यावापृथिवी अन्तरीयते। स अपामीवां बाधते, सूर्यं वेति; कृष्णेन रजसा द्याम् ऋणोति।
Mantra 10
हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । अपसेधन्रक्षसो यातुधानानस्थाद्देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥
हिरण्यहस्तोऽसुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववान् सविता अर्वाङ् यातु। स अपसेधन् रक्षसो यातुधानान्, देवः प्रतिदोषं स्थात्, गृणानः; तमसः प्रतिकूलाः संरचनाः निवार्यन्ताम्, सम्यक् प्रेरणा च अस्माकं द्वाराणि रक्षतु।
Mantra 11
ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासोऽरेणवः सुकृता अन्तरिक्षे । तेभिर्नो अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो अधि च ब्रूहि देव ॥
हे सवितः, ये ते पूर्व्यासोऽरेणवः सुकृताः पन्थान्तरिक्षे, तैः सुगेभिः पथिभिरद्य नो रक्ष; नोऽधि च ब्रूहि देव सन्मार्गप्रवर्तकं वचः।
Frequently Asked Questions
The main deity is Savitṛ (Savitā), the divine impeller who sets beings on their right course and protects them along safe paths.
They function as supporting powers: Agni establishes auspiciousness and the ritual fire, Mitra–Varuṇa guard truth and order, and Rātrī protects the passage through darkness—together preparing for Savitṛ’s guiding impulse.
Ask for protection and clarity at life’s transitions, and for guidance to stay on “good-going” paths—both outwardly (choices and journeys) and inwardly (discernment and right intention).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.