Sukta 25
Sukta 1.25
Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional for this Varuṇa sequence)
Varuṇa
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical in RV 1.25 opening)
अयं सूक्तो वरुणाय स्वापराधस्वीकारः क्षमायाचनं च। यद्यपि मनुष्याः पुनःपुनरस्य ऋतं (विश्व-नैतिकव्यवस्था) न पालयन्ति, तथापि कविः क्षमां पुनःस्थापनं च याचते। सर्वदर्शिनं पालकं वरुणं स्तौति—यः कृतं चाकृतं च वेत्ति। अन्ते च प्रसिद्धा याचना—वरुणस्य पाशेभ्यो मोक्षः, यथा जीवनं स्वातन्त्र्ये सत्ये च प्रवर्तेत।
Mantras
Mantra 1
यच्चिद्धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् । मिनीमसि द्यविद्यवि ॥
यच्चिद्धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् । मिनीमसि द्यविद्यवि ॥
Mantra 2
मा नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः । मा हृणानस्य मन्यवे ॥
मा नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः । मा हृणानस्य मन्यवे ॥
Mantra 3
वि मृळीकाय ते मनो रथीरश्वं न संदितम् । गीर्भिर्वरुण सीमहि ॥
हे वरुण, तव मृळीकार्थं वयं गीर्भिः स्वमनः रथीव सु-सन्दितम् अश्वं योजयामः, यथा तव ऋतस्य सम्यक् क्रमे गच्छेत्।
Mantra 4
परा हि मे विमन्यवः पतन्ति वस्यइष्टये । वयो न वसतीरुप ॥
नूनं मे विमन्यवः वस्येष्टये परा पतन्ति; वयो न वसतीरुप, एवं ऋतस्य नियमेन सत्त्वं पुनः शमं प्रति निवर्तते।
Mantra 5
कदा क्षत्रश्रियं नरमा वरुणं करामहे । मृळीकायोरुचक्षसम् ॥
कदा वयं मृळीकार्थं नरम् क्षत्रश्रियं वरुणं करामहे—उरुचक्षसम्—येन वयं ऋतस्य राजन्ये प्रभुत्वे प्रतिष्ठेमहि?
Mantra 6
तदित्समानमाशाते वेनन्ता न प्र युच्छतः । धृतव्रताय दाशुषे ॥
तदेव समाना सिद्धिं द्वावपि कामयेते; न च प्रगतौ प्रमुह्यतः—इष्टस्य प्रेयसीव—धृतव्रताय, यज्ञे स्वात्मानं ददते दाशुषे च।
Mantra 7
वेदा यो वीनां पदमन्तरिक्षेण पतताम् । वेद नावः समुद्रियः ॥
योऽन्तरिक्षे पततां विहगानां पदं वेद; समुद्रे चरन्तीनां नावां च वेद—स एव ज्ञानी वरुणः, यो महति ऋते सर्वा गतयो धारयति।
Mantra 8
वेद मासो धृतव्रतो द्वादश प्रजावतः । वेदा य उपजायते ॥
मासान् वेद धृतव्रतः—द्वादश प्रजावतः; यच्चोपरि जायते तदपि वेद—ऋते कालयं विकासं च मिमानः वरुणः।
Mantra 9
वेद वातस्य वर्तनिमुरोॠष्वस्य बृहतः । वेदा ये अध्यासते ॥
स वायोर्वर्तनिं वेद—उरुं ऋष्वं बृहद्; ये चोर्ध्वेऽध्यासते तानपि वेद।
Mantra 10
नि षसाद धृतव्रतो वरुणः पस्त्यास्वा । साम्राज्याय सुक्रतुः ॥
धृतव्रतो वरुणः पस्त्यास्वा नि षसाद; साम्राज्याय सुकृतुः।
Mantra 11
अतो विश्वान्यद्भुता चिकित्वाँ अभि पश्यति । कृतानि या च कर्त्वा ॥
अतो चिकित्वान् विश्वान्यद्भुतान्यभि पश्यति—कृतानि यानि च कर्त्वा; तस्य (वरुणस्य) दृष्टिः कर्माणि सत्ये नियुङ्क्ते।
Mantra 12
स नो विश्वाहा सुक्रतुरादित्यः सुपथा करत् । प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥
स नः विश्वाह सुक्रतुरादित्यः सुपथा करत्; प्र ण आयूंषि तारिषत्—सत्संकल्पोऽदित्यः सर्वदा अस्माकं शुभं पन्थानं करोतु; अस्माकं प्राणशक्तीः प्रागेव तारयतु, येन अस्माकं वर्षाणि भूयसीं पूर्णतां प्रति प्रवहन्तु।
Mantra 13
बिभ्रद्द्रापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्णिजम् । परि स्पशो नि षेदिरे ॥
बिभ्रद्द्रापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्निजम्; परि स्पशो नि षेदिरे—वरुणः शुद्धतेजसो हिरण्यमयं द्रापिं बिभ्रत् दीप्तं निर्निजं वासो धारयति; तं परितः स्पशः—विवेकदर्शिनः पालयितारः—निषेदिरे, येऽस्मासु ऋतं पश्यन्ति रक्षन्ति च।
Mantra 14
न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न द्रुह्वाणो जनानाम् । न देवमभिमातयः ॥
न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न द्रुह्वाणो जनानाम्; न देवमभिमातयः—तं न दिप्सवो वैरिणो गृह्णन्ति, न जनानां द्रुह्वाणाः; न चाभिमातयः देवमभिभवन्ति—यदा ऋतधर्मः स्थिरो भवति, तदा अनृतस्य न कश्चिदवलम्बः।
Mantra 15
उत यो मानुषेष्वा यशश्चक्रे असाम्या । अस्माकमुदरेष्वा ॥
उत यो मानुषेष्वा यशश्चक्रे असाम्या—स एव शक्तिरस्माकमुदरेष्वा अन्तर्गुहासु प्रविश्यतु।
Mantra 16
परा मे यन्ति धीतयो गावो न गव्यूतीरनु । इच्छन्तीरुरुचक्षसम् ॥
परा मे यन्ति धीतयो गावो न गव्यूतीरनु; इच्छन्तीरुरुचक्षसम्—विस्तीर्णदर्शनं प्रति।
Mantra 17
सं नु वोचावहै पुनर्यतो मे मध्वाभृतम् । होतेव क्षदसे प्रियम् ॥
सं नु वोचावहै पुनर्यतो मे मध्वाभृतम्; होतेव क्षदसे प्रियं—तथा देवमधुरता वाचि हृदि च पुनरागच्छतु।
Mantra 18
दर्शं नु विश्वदर्शतं दर्शं रथमधि क्षमि । एता जुषत मे गिरः ॥
अधुना दर्शनीयः स सर्वदर्शनीयः; क्षम्यधि स्थापितो रथोऽपि दर्शनीयः। एता मम गिरः स जुषत।
Mantra 19
इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृळय । त्वामवस्युरा चके ॥
हे वरुण, इमं मे हवम् शृणु; अद्य च मृळय। त्वाम् अवस्युः सन् अहं त्वाम् उपयामि।
Mantra 20
त्वं विश्वस्य मेधिर दिवश्च ग्मश्च राजसि । स यामनि प्रति श्रुधि ॥
त्वं मेधिरः विश्वस्य राजसि—दिवश्च ग्मश्च। तस्मात् अस्माकं यामनि प्रति श्रुधि।
Mantra 21
उदुत्तमं मुमुग्धि नो वि पाशं मध्यमं चृत । अवाधमानि जीवसे ॥
अस्मान् उत्तमात् पाशात् प्रमुञ्च; मध्यमं पाशं छिन्धि; अधमानानि बन्धानि शिथिलीकर—येन वयं जीवेम। ऋतस्य विस्तारे जीवनं पुनर्गच्छतु; अज्ञानभयग्रन्थेभ्यः आत्मानं विमोचय।
Frequently Asked Questions
It admits human failure to follow ṛta and asks Varuṇa for forgiveness, protection, and release from the bonds that come from wrongdoing and fear.
The “noose” symbolizes the binding consequences of falsehood and transgression. The hymn prays that Varuṇa will loosen these bonds so the person can return to truthful living.
It can be recited as a prayer of self-correction: acknowledge mistakes, resolve to act truthfully, and ask for inner release from guilt, anxiety, and harmful habits—especially at evening or during reflection.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.