
Sukta 1.188
Agastya (traditionally associated with RV 1.188 in Anukramaṇī lists)
Agni (primary); also functions as divine messenger to all Devatās
Triṣṭubh (common for RV 1.188; verse-length supports triṣṭubh cadence)
अयं सूक्तः अन्तरिक्षे दीप्तिमन्तं राजानम् अग्निं समिध्यते, तम् च धियावान् दूतं कृत्वा सर्वेभ्यो देवेभ्यः हव्यानि वहन्तं आह्वयति। आह्वानानां क्रमेन—विशेषतः उषसः शक्तीः प्रति—श्रीं यज्ञे ऋतस्य सम्यग् व्यवस्थां च, तथा ‘स्वाहा’-कर्मणि सिद्धिं याचते, यत्र अग्निः दिव्यगणस्य नायकः सन् प्रकाशते।
Mantra 1
समिद्धो अद्य राजसि देवो देवैः सहस्रजित् । दूतो हव्या कविर्वह ॥
अद्य समिद्धो रजसि दीप्ते राजसि—देवैः सह देवः सहस्रजित्। दूतः कविश्च भूत्वा हव्यं वह; अन्तःस्थितेभ्यः शक्तिभ्यः आहुतिं नय।
Mantra 2
तनूनपादृतं यते मध्वा यज्ञः समज्यते । दधत्सहस्रिणीरिषः ॥
हे तनूनपात्, ऋते याते यज्ञो मध्वा अभ्यज्यते; स सहस्रिणीरिषः—बलप्रेरणापोषणानि—दधाति।
Mantra 3
आजुह्वानो न ईड्यो देवाँ आ वक्षि यज्ञियान् । अग्ने सहस्रसा असि ॥
आजुह्वानो न ईड्यो देवान् आ वक्षि यज्ञियान्। अग्ने सहस्रसा असि; अस्माकं कर्मणि शक्तीनाम् अन्तःसत्रं उपस्थितं कुरु॥
Mantra 4
प्राचीनं बर्हिरोजसा सहस्रवीरमस्तृणन् । यत्रादित्या विराजथ ॥
प्राचीनं बर्हिरोजसा सहस्रवीरम् अस्तृणन्। यत्र आदित्या विराजथ; तत् कृतं आधारं अस्माकं दीप्तस्य ऋतस्य क्षेत्रं भवतु॥
Mantra 5
विराट् सम्राड्विभ्वीः प्रभ्वीर्बह्वीश्च भूयसीश्च याः । दुरो घृतान्यक्षरन् ॥
विराट् सम्राट् विभ्वीः प्रभ्वीः बह्वीश्च भूयसीश्च याः। तासां दुरो घृतानि अक्षरन्; तानि द्वाराणि अस्मासु सत्यस्य दीप्तं माधुर्यं सिञ्चन्तु॥
Mantra 6
सुरुक्मे हि सुपेशसाधि श्रिया विराजतः । उषासावेह सीदताम् ॥
सुरुक्मे हि सुपेशसौ श्रिया विराजतः—उषासा, इह सीदतम्। अस्माकं कर्मणि प्रकाशमया गतयः स्थिरा भवन्तु, सौभाग्यदीप्त्या च तत् विराजयन्तु।
Mantra 7
प्रथमा हि सुवाचसा होतारा दैव्या कवी । यज्ञं नो यक्षतामिमम् ॥
प्रथमा हि दैव्यौ होतारौ सुवाचसौ कवी; तौ नः इमं यज्ञं यजताम्। प्रेरिता वाक् अन्तःयज्ञं सम्यक् निर्वर्त्य तं सिद्धिं नयतु।
Mantra 8
भारतीळे सरस्वति या वः सर्वा उपब्रुवे । ता नश्चोदयत श्रिये ॥
हे भारति, हे इळे, हे सरस्वति—या वः सर्वा उपब्रुवे प्रेरणाशक्तयः—ताः नः श्रिये चोदयत। सत्यस्य आनन्दे अस्माकं धियं वाचं च सम्यक् प्रवर्तयत।
Mantra 9
त्वष्टा रूपाणि हि प्रभुः पशून्विश्वान्त्समानजे । तेषां नः स्फातिमा यज ॥
त्वष्टा हि रूपाणां प्रभुः; स विश्वान् पशून् समानजे योजयति। तेषां नः स्फातिम्—समृद्धिं जीवनबलस्य च विस्तारम्—आ यज।
Mantra 10
उप त्मन्या वनस्पते पाथो देवेभ्यः सृज । अग्निर्हव्यानि सिष्वदत् ॥
हे वनस्पते, स्वयम्-प्रेरणया देवेभ्यः पाथः सृज। अग्निर्हव्यानि सिष्वदतु—हुतशक्तयः देवान् प्रति सम्यक् पन्थानं यान्तु।
Mantra 11
पुरोगा अग्निर्देवानां गायत्रेण समज्यते । स्वाहाकृतीषु रोचते ॥
पुरोगा अग्निर्देवानां नेता; स गायत्रेण सम्यग् अभ्यज्यते प्रचोद्यते च। स्वाहाकृतीषु स रोचते।
It kindles Agni as the radiant leader and asks him to carry the offerings to all the gods, making the sacrifice effective and luminous.
Dawn represents auspicious beginning and illumination; inviting Uṣas helps the rite “sit” firmly in clarity, beauty, and fortunate light as Agni conducts the offering.
It is the ritual utterance that completes an offering; the hymn says Agni shines in these svāhā-acts, meaning the inner and outer sacrifice becomes truly accomplished.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.