Rig Veda 1.17.1 — Mandala 1, Sukta 17, Mantra 1

Sukta 1.17

Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)

Devata: Indra-Varuṇa (dual)

Chandas: Gāyatrī

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे । ता नो मृळात ईदृशे ॥

Transliteration

índrā́varuṇayor aháṁ samrā́jor áva ā́ vṛṇe | tā́ no mṛḷāta īdṛ́śe ||

Translation

इन्द्रावरुणयोः सम्राजोः अहं रक्षार्थम् अवं वृणे। तौ नः ईदृशे मृळाताम्—येन बलात् च ऋतपालकात् च नः सत्त्वं नीयेत।

Word by Word

• इन्द्रा: O Indra
• इन्द्रा: सम्बोधन (addressed deity)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वरुणयोः: of (Indra) and Varuṇa / of the two: Varuṇa (with Indra)
• वरुणयोः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ (speaker)
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सम्राजोः: of the two sovereigns
• सम्राजोः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सम्राज् (प्रातिपदिक; ‘co-ruler, sovereign’)

• अवः: help, favor
• अवः: कर्म (object sought)
• Type: Noun
• Root: अवस् (प्रातिपदिक; ‘help, favor, protection’)

• आ: towards; forth; fully
• आ: क्रियाविशेषण (direction/intensifier with verb)
• Type: Indeclinable (preverb/particle)
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• वृणे: I choose / I seek
• वृणे: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: √वृ (वृणुते) ‘to choose, select, seek’

• ता: those two (them)
• ता: कर्म (those addressed/entreated)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (for us / of us)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मृळात: may the two be gracious / show mercy
• मृळात: क्रिया (benedictive request)
• Type: Verb
• Root: √मृळ् ‘to be gracious, to show mercy’

• ईदृशे: to such (a one) / to one like this
• ईदृशे: सम्प्रदान (to/for such a one = us as such)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक; ‘such, of this kind’)