Rig Veda 1.144.1: Mandala 1, Sukta 144, Mantra 1
Sukta 1.144
Rishi: Dīrghatamas Aucathya (traditional attribution for RV 1.144–1.145; Agni hymns of the Dīrghatamas cycle)
Devata: Agni (as Hotṛ; the divine Will and priest of the inner sacrifice)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
एति प्र होता व्रतमस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम् । अभि स्रुचः क्रमते दक्षिणावृतो या अस्य धाम प्रथमं ह निंसते ॥
Transliteration
éti prá hótā vratám asya māyáyā ūrdhvā́m dádhānaḥ śúci-peśasaṃ dhíyam | abhí srúcaḥ kramate dakṣiṇā-āvṛ́to yā́ asya dhā́ma prathamáṃ há niṃsate ||
Translation
एति प्र होता व्रतमस्य मायया ऊर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम्। अभि स्रुचः क्रमते दक्षिणावृतो या अस्य धाम प्रथमं ह निंसते॥
Word by Word
एतिgoes, proceeds
एति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक; √हु ‘यज्/आहुति-प्रदान’)
व्रतम्vow, ordinance, sacred observance
व्रतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
अस्यof him/this (of this one)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माययाby (his) power/skill, by māyā
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वाम्upward, aloft
ऊर्ध्वाम्:
कर्म (विशेष्य-धियम्)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
दधानःplacing, establishing, bearing
दधानः:
कर्तृ (होता-विशेषण)
TypeVerb
Root√धा (धातु) — शतृ (वर्तमान कृदन्त)
शुचिपेशसम्of bright/clean form, radiant-looking
शुचिपेशसम्:
कर्म (विशेष्य-धियम्)
TypeAdjective
Rootशुचि-पेशस् (समास; प्रातिपदिक)
धियम्thought, insight, prayer
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
स्रुचःladles (offering-spoons)
स्रुचः:
कर्म (अभि-गति-लक्ष्य)
TypeNoun
Rootस्रुच् (प्रातिपदिक)
क्रमतेsteps, advances
क्रमते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√क्रम् (धातु)
दक्षिणावृतःturning to the right; moving rightward (clockwise)
दक्षिणावृतः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिणा-वृत् (समास; प्रातिपदिक)
याःwhich (fem. pl.)
याः:
कर्तृ (निंसते-सम्बद्धा)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabode, station, ordinance/seat
धाम:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
प्रथमम्first
प्रथमम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
हindeed, surely
ह:
(भाव-प्रकाशक)
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
निंसतेis set down/implanted; settles (in)
निंसते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√निस्/निंस् (धातु; वैदिक) अथवा √निश् (वैदिक रूप) — ‘निंसते’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.