Sarga 17

Verse 1

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यमुक्त्वा रावणं रावणानुजः। मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम॥

Verse 2

तंमेरुशिखराकारंदीप्तामिवशतह्रदाम् ।गगनस्थंमहीस्थास्तेददृशुसर्ववानराः ।।6.17.2।।

तं मेरुशिखराकारं दीप्तामिव शतह्रदाम् । गगनस्थं महीस्थास्ते ददृशुः सर्ववानराः ॥

Verse 3

येचाप्यनुचरास्तस्य चत्वारो भीमविक्रमा: ।तेsपि सर्वायुधोपेता भूषणैश्चापि भूषिता ।।6.17.3।।

तस्य चत्वारोऽपि अनुचराः भीमविक्रमाः; ते सर्वायुधोपेताः भूषणैश्चापि भूषिताः आसन्।

Verse 4

स च मेघाचलप्रख्यो वज्रायुधसमप्रभः ।वरायुधधरो वीरो दिव्याभरणभूषितः ।।6.17.4।।

स च मेघाचलप्रख्यो वज्रायुधसमप्रभः। वरायुधधरो वीरो दिव्याभरणभूषितः॥

Verse 5

तमात्मपञ्चमंदृष्टवासुग्रीवोवाहिनीपति: ।वानरैस्सहदुर्धर्षचिन्तयामासबुद्धिमान् ।।6.17.5।।

तमात्मपञ्चमं दृष्ट्वा सुग्रीवो वाहिनीपतिः, वानरैः सह दुर्धर्षो बुद्धिमान् चिन्तयामास।

Verse 6

चिन्तयित्वामुहूर्तंतुवानरांस्तानुवाचह ।हनुमत्प्रमुखान्सर्वानिदंवचनमुत्तमम् ।।6.17.6।।

मुहूर्तं चिन्तयित्वा स वानरान् तान् उवाच ह। हनुमत्प्रमुखान् सर्वान् इदं वचनमुत्तमम्॥

Verse 7

एषसर्वायुधोपेतश्चतुर्भिस्सहराक्षसैः ।राक्षसोऽभ्येतिपश्यध्वमस्मान्हन्तुंनसंशयः ।।6.17.7।।

एष सर्वायुधोपेतश् चतुर्भिस् सह राक्षसैः। राक्षसोऽभ्येति पश्यध्वम् अस्मान् हन्तुं न संशयः॥

Verse 8

सुग्रीवस्यवचश्रुत्वासर्वेतेवानरोत्तमाः ।सालानुद्यम्यशैलांश्चइदंवचनमब्रुवन् ।।6.17.8।।

सुग्रीवस्य वचः श्रुत्वा सर्वे ते वानरोत्तमाः। सालान् उद्यम्य शैलांश्च प्रत्युवाचुरिदं वचः॥

Verse 9

शीघ्रंव्यादिशनोराजन्वधायैषांदुरात्मनाम् ।निपतन्तुहताश्चैतेधरण्यामल्पतेजसः ।।6.17.9।।

हे राजन्, एषां दुरात्मनां वधाय शीघ्रं आदेशं देहि; हताः एते अल्पतेजसः धरण्यां निपतन्तु।

Verse 10

तेषासम्भाषमाणानामन्योन्यंसविभीषणः ।उत्तरंतीरमासाद्यखस्थएवव्यतिष्ठत ।।6.17.10।।

तेषामन्योन्यं सम्भाषमाणानां सविभीषणः। उत्तरं तीरमासाद्य खस्थ एव व्यतिष्ठत॥

Verse 11

उवाचमहाप्राज्ञस्स्वरेणमहतामहान् ।सुग्रीवंतांश्चसम्प्रेक्ष्यसर्वान्वानरयूथपान् ।।6.17.11।।

महाप्राज्ञो महान् विभीषणः सुग्रीवं तांश्च सर्वान् वानरयूथपान् सम्यक् सम्प्रेक्ष्य, महता स्वरेण उवाच।

Verse 12

रावणोनामदुर्वृत्तोराक्षसोराक्षसेश्वरः ।तस्याहमनुजोभ्राताविभीषणइतिश्रुतः ।।6.17.12।।

रावणो नाम दुर्वृत्तो राक्षसो राक्षसेश्वरः । तस्याहमनुजो भ्राता विभीषण इति श्रुतः ॥

Verse 13

तेनसीताजनस्थानाद्धृताहत्वाजटायुषम् ।रुद्दाचविवशादीनाराक्षसीभिस्सुरक्षिता ।।6.17.13।।

तेन सीता जनस्थानाद्धृता हत्वा जटायुषम् । रुद्धा च विवशा दीना राक्षसीभिः सुरक्षिता ॥

Verse 14

तमहंहेतुभिर्वाक्यैर्विविधैश्चन्यदर्शयम् ।साधुनिर्यात्यतांसीतारामायेतिपुनःपुनः ।।6.17.14।।

तमहं हेतुभिर्वाक्यैर्विविधैश्च न्यदर्शयम् । साधु निर्यात्यतां सीता रामाय इति पुनः पुनः ॥

Verse 15

सचनप्रतिजग्राहरावणःकालचोदितः ।उच्यमानंहितंवाक्यंविपरीतइवौषधम् ।।6.17.15।।

स च कालचोदितो रावणः, उच्यमानं हितं वाक्यं न प्रतिजग्राह; विपरीत इव औषधं, विनाशाभिमुखः पुरुष इव।

Verse 16

सोऽहंपरुषितस्तेनदासवच्चावमानितः ।त्यक्त्वापुत्रांश्चदारांश्चराघवंशरणंगतः ।।6.17.16।।

सोऽहं परुषितस्तेन दासवच्चावमानितः । त्यक्त्वा पुत्रांश्च दारांश्च राघवं शरणं गतः ॥

Verse 17

सर्वलोकशरण्यायराघवायमहात्मने ।निवेदयतमांक्षिप्रंविभीषणमुपस्थितम् ।।6.17.17।।

सर्वलोकशरण्याय राघवाय महात्मने । निवेदयत मां क्षिप्रं विभीषणमुपस्थितम् ॥

Verse 18

एतत्तुवचनंश्रुत्वासुग्रीवोलघुविक्रमः ।लक्ष्मणस्याग्रतोरामंसम्रब्धमिदमब्रवीत् ।।6.17.18।।

एतद्वचनं श्रुत्वा सुग्रीवो लघुविक्रमः । लक्ष्मणस्याग्रतो रामं सम्रब्धो वाक्यमब्रवीत् ॥

Verse 19

रावणस्यानुजोभ्राताविभीषणइतिश्रुतः ।चतुर्भिस्सहरक्षोभिर्भवन्तंशरणंगतः ।।6.17.19।।

रावणस्यानुजो भ्राता विभीषण इति श्रुतः । चतुर्भिः सह रक्षोभिर्भवन्तं शरणं गतः ॥

Verse 20

मन्त्रेव्यूहेनयेचारेयुक्तोभवितुमर्हसि ।वानराणांचभद्रंतेपरेषांचपरन्तप ।।6.17.20।।

मन्त्रे व्यूहेन ये चारे युक्तो भवितुमर्हसि । वानराणां च भद्रं ते परेषां च परन्तप ॥

Verse 21

अन्तर्धानगताह्येतेराक्षसाःकामरूपिणः ।शूराश्चनिकृतिज्ञाश्चतेषांजातुनविश्वसेत् ।।6.17.21।।

अन्तर्धानगताः ह्येते राक्षसाः कामरूपिणः । शूराश्च निकृतिज्ञाश्च तेषां जातु न विश्वसेत् ॥

Verse 22

प्रणिधीराक्षसेन्द्रस्यरावणस्यभवेदयम् ।अनुप्रविश्यसोऽस्मासुभेदंकुर्यान्नसंशयः ।।6.17.22।।

अयं राक्षसेन्द्रस्य रावणस्य प्रणिधिर्भवेत्। अस्मत्सैन्यं गुप्तमुपविश्य नूनं भेदं करिष्यति—नात्र संशयः॥

Verse 23

अथवास्वयमेवैषछिद्रमासाद्यबुद्धिमान् ।अनुप्रविश्यविश्वस्तेकदाचित्प्रहरेदपि ।।6.17.23।।

अथवा बुद्धिमान् स्वयमेव छिद्रमासाद्य प्रविश्य, विश्वस्तः सन् कदाचित् प्रहर्तुमपि शक्नुयात्॥

Verse 24

मित्राटवीबलंचैवमौलभृत्यबलंतथा ।सर्वमेतद्बलंग्राह्यंवर्जयित्वाद्विषद्बलम् ।।6.17.24।।

मित्राणामाटवीबलं च मौलभृत्यबलं तथा। एतत्सर्वं बलं ग्राह्यं, द्विषद्बलं तु वर्जयेत्॥

Verse 25

प्रकृत्याराक्षसेन्द्रस्यभ्राताऽमित्रस्यतेप्रभो: ।आगतश्चरिपोस्साक्षात्कथमस्मिन्हिविश्वसेत् ।।6.17.25।।

प्रकृत्या राक्षसेन्द्रस्य स भ्राता तेऽमित्रस्य प्रभो। रिपोः साक्षादागतश्च—कथमस्मिन् विश्वासः स्यात्॥

Verse 26

रावणेनप्रणिहितंतमवेहिविभीषणम् ।तस्याहंनिग्रहंमन्येक्षमंक्षमवतांवर ।।6.17.26।।

रावणेन प्रणिहितं विभीषणं तमवेहि। तस्य निग्रहं मन्ये क्षमं, क्षमवतां वर॥

Verse 27

राक्षसोजिह्मयाबुद्ध्यासंदिष्टोऽयमुपागतः ।प्रहर्तुंमाययाच्छन्नोविश्वस्तेत्वयिराघव ।।6.17.27।।

राघव, अयं राक्षसः जिह्मबुद्ध्या संदिष्टः मायया छन्नः त्वयि विश्वासं जनयित्वा प्रहर्तुमुपागतः।

Verse 28

प्रविष्टश्शत्रुसैन्यंहिप्राप्तश्शत्रुरतर्कितः ।निहन्यादन्तरंलब्ध्वाउलूकवायसानिव ।।6.17.28।।

शत्रुसैन्यं प्रविष्टः शत्रुः अतर्कितः प्राप्तः; स अन्तरं लब्ध्वा उलूकः वायसानिव निहन्यात्।

Verse 29

वध्यतामेषतीव्रेणदण्डेनसचिवैस्सह ।रावणस्यनृशंसस्यभ्राताह्येषविभीषणः ।।6.17.29।।

एषः सचिवैः सह तीव्रेण दण्डेन वध्यताम्; एष हि नृशंसस्य रावणस्य भ्राता विभीषणः।

Verse 30

एवमुक्त्वातुतंरामंसम्रब्धोवाहिनीपतिः ।वाक्यज्ञोवाक्यकुशलंततोमौनमुपागमत् ।।6.17.30।।

एवमुक्त्वा तु तं रामं सम्रब्धो वाहिनीपतिः; वाक्यज्ञो वाक्यकुशलः ततः मौनमुपागमत्।

Verse 31

सुग्रीवस्यतुतद्वाक्यंश्रुत्वारामोमहायशाः ।समीपस्थानुवाचेदंहनुमत्प्रमुखान्हरीन् ।।6.17.31।।

सुग्रीवस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा रामो महायशाः । समीपस्थान् हरीन् सर्वान् हनुमत्प्रमुखान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥

Verse 32

यदुक्तंकपिराजेनरावणावरजंप्रति ।वाक्यंहेतुमदत्यर्थंचभवद्भिरपितच्छ्रुतम् ।।6.17.32।।

कपिराजेन यदुक्तं रावणावरजं प्रति । तद्वाक्यं हेतुमदत्यर्थं भवद्भिरपि तच्छ्रुतम् ॥

Verse 33

सुहृदामर्थकृच्छेषुयुक्तंबुद्धिमतासदा ।समर्थेनोपनिर्देष्टुंशाश्वतींभूतिमिच्छता ।।6.17.33।।

सुहृदामर्थकृच्छेषु युक्तं बुद्धिमता सदा । समर्थेनोपनिर्देष्टुं शाश्वतीं भूतिमिच्छता ॥

Verse 34

इत्येवंपरिपृष्टास्तेस्वंस्वंमतमतन्द्रिताः ।सोपचारंतदाराममूचुर्हितचिकीर्षवः ।।6.17.34।।

इत्येवं परिपृष्टास्ते स्वं स्वं मतमतन्द्रिताः । सोपचारं तदा रामम् ऊचुः हितचिकीर्षवः ॥

Verse 35

अज्ञातंनास्तितेकिंचित्त्रिषुलोकेषुराघव: ।आत्मानंसूचयन्राम: पृच्छस्यस्मान् सुहृत्तया ।।6.17.35।।

अज्ञातं नास्ति ते किंचित् त्रिषु लोकेषु राघव । आत्मानं सूचयन् रामः पृच्छस्यस्मान् सुहृत्तया ॥

Verse 36

त्वंहिसत्यव्रतश्शूरोधार्मिकोदृढविक्रमः ।परीक्ष्यकारीस्मृतिमान्निसृष्टात्मासुहृत्सुच ।।6.17.36।।

त्वं हि सत्यव्रतः शूरो धार्मिको दृढविक्रमः। परीक्ष्यकारी स्मृतिमान् निसृष्टात्मा सुहृत्सु च॥

Verse 37

तस्मादेकैकशस्तावद्ब्रुवन्तुसचिवास्तव ।हेतुतोमतिसम्पन्नास्समर्थाश्चपुन: पुनः ।।6.17.37।।

तस्मादेकैकशस्तावद्ब्रुवन्तु सचिवास्तव। हेतुतो मतिसम्पन्नाः समर्थाश्च पुनः पुनः॥

Verse 38

इत्युक्तेराघवायाऽथमतिमानङ्गदोऽग्रतः ।विभीषणपरीक्षार्थमुवाचवचनंहरिः ।।6.17.38।।

इत्युक्ते राघवायाथ मतिमानङ्गदोऽग्रतः। विभीषणपरीक्षार्थमुवाच वचनं हरिः॥

Verse 39

शत्रोस्सकाशात्सम्प्राप्तस्सर्वथाशङ् क्यएवहि ।विश्वासयोग्यस्सहसानकर्तव्योविभीषणः ।।6.17.39।।

शत्रोः सकाशात्सम्प्राप्तः सर्वथा शङ्क्य एव हि। विश्वासयोग्यः सहसा न कर्तव्यो विभीषणः॥

Verse 40

छादयित्वाऽत्मभावंहिचरन्तिशठबुद्धयः ।प्रहरन्तिचरन्ध्रेषुसोऽनर्थस्सुमहान्भवेत् ।।6.17.40।।

छादयित्वा स्वमात्मभावं ये शठबुद्धयः चरन्ति, ते चरन्ध्रेषु प्रहरन्ति; तस्मात् सुमहान् अनर्थः सम्भवेत्।

Verse 41

अर्थानर्थौविनिश्चित्यव्यवसायंभजेतह ।गुणतस्सङ्ग्रहंकुर्याद्दोषतस्तुविसर्जयेत् ।।6.17.41।।

अर्थं चानर्थं च विनिश्चित्य, दृढं व्यवसायं भजेत्; गुणतः सङ्ग्रहं कुर्यात्, दोषतः तु विसर्जयेत्।

Verse 42

यदिदोषोमहांस्तस्मिंस्त्यज्वतामविशङ्कितम् ।गुणान्वापिबहून् ज्ञात्वासङ्ग्रहःक्रियतांनृप ।।6.17.42।।

यदि तस्मिन् महान् दोषः स्यात्, अविशङ्कितं त्यज्यताम्; अथवा बहून् गुणान् ज्ञात्वा, हे नृप, सङ्ग्रहः क्रियताम्।

Verse 43

शरभस्त्वथनिश्चित्यसार्थंवचनमब्रवीत् ।क्षिप्रमस्मिन्नरव्याघ्र चारःप्रतिविधीयताम् ।।6.17.43।।

अथ शरभः अपि निश्चित्य सार्थं वचनम् अब्रवीत्— ‘क्षिप्रम् अस्मिन् नरव्याघ्र, चारः प्रतिविधीयताम्।’

Verse 44

प्रणिधायहिचारेणयथावत्सूक्ष्मबुद्धिना ।परीक्ष्यचततःकार्योयथान्यायंपरिग्रहः ।।6.17.44।।

सूक्ष्मबुद्धिना चारेण यथावत् प्रणिधाय, ततः परीक्ष्य, यथान्यायं परिग्रहः कार्यः।

Verse 45

जाम्बवांस्त्वथसम्प्रेक्ष्यशास्त्रबुध्याविचक्षणः ।वाक्यंविज्ञापयामासगुणवद्दोषवर्जितम् ।।6.17.45।।

अथ शास्त्रबुद्ध्या विचक्षणो जाम्बवान् सम्यक् सम्प्रेक्ष्य, गुणवत् दोषवर्जितं वाक्यं विनयेन विज्ञापयामास।

Verse 46

बद्धवैराच्चपापाच्चराक्षेसेन्द्राद्विभीषणः ।अदेशकालेसम्प्राप्तस्सर्वथाशङ् क्यतामयम् ।।6.17.46।।

बद्धवैरात् पापात् च राक्षसेन्द्रात् विभीषणः; अदेशकाले सम्प्राप्तः, सर्वथैव शङ्क्यताम् इति।

Verse 47

ततोमैन्दस्तुसम्प्रेक्ष्यनयापनयकोविदः ।वाक्यंवचनसम्पन्नोबभाषेहेतुमत्तरम् ।।6.17.47।।

ततो नयापनयकोविदो मैन्दः सम्यक् सम्प्रेक्ष्य, वचनसम्पन्नं हेतुमत्तरं वाक्यं बभाषे।

Verse 48

वजनंनामतस्यैषरावणस्यविभीषणः ।पृच्छयतांमधुरेणायंशनैर्नरपतीश्वर ।।6.17.48।।

अयं तु रावणस्य विभीषणो नाम; नरपतीश्वर, मधुरेण शनैः चिरं च पृच्छ्यताम्।

Verse 49

भावमस्यतुविज्ञायतत्त्वतस्त्वंकरिष्यसि ।यदिदुष्टोनदुष्टोवाबुद्धिपूर्वंनरर्षभ ।।6.17.49।।

भावं तस्य यथातत्त्वं विज्ञाय, स दुष्टोऽदुष्टो वा इति निश्चित्य, हे नरर्षभ, बुद्धिपूर्वं त्वं यथोचितं कर्म करिष्यसि।

Verse 50

अथसंस्कारसम्पन्नोहनुमान् सचिवोत्तमः ।उवाचवचनंश्लक्ष्णमर्थवन्मधुरंलघु ।।6.17.50।।

अथ संस्कारसम्पन्नः सचिवोत्तमो हनुमान् श्लक्ष्णम् अर्थवत् मधुरं लघु च वचनम् उवाच।

Verse 51

नभवन्तंमतिश्रेष्ठंसमर्थंवदतांवरम् ।अतिशाययितुंशक्तोबृहस्पतिरपिब्रुवन् ।।6.17.51।।

मतिश्रेष्ठं समर्थं वदतां वरं भवन्तं अतिशाययितुं बृहस्पतिरपि ब्रुवन् न शक्तः।

Verse 52

नवादान्नपिसङ्घर्षान्नाधिक्यान्नचकामतः ।वक्ष्यामिवचनंराजन्यथार्थंरामगौरवात् ।।6.17.52।।

राजन्, न वादार्थं न सङ्घर्षार्थं नाधिक्यगर्वात् न च कामतः; रामगौरवात् यथार्थं वचनं वक्ष्यामि।

Verse 53

अर्थानर्थनिमित्तंहियदुक्तंसचिवैस्तव ।तत्रदोषंप्रपश्यामिक्रियानह्युपपद्यते ।।6.17.53।।

अर्थानर्थनिमित्तं यत् तव सचिवैः उक्तं, तत्र दोषं प्रपश्यामि; तादृशी क्रिया हि नोपपद्यते।

Verse 54

ऋतेनियोगात्सामर्थ्यमवबोद्धुंनशक्यते ।सहसाविनियोगोहिदोषवान्प्रतिभातिमे ।।6.17.54।।

ऋते नियोगात् पुरुषस्य सामर्थ्यमवगन्तुं न शक्यते। सहसा विनियोगो हि विचारवर्जितः दोषवानिव मे प्रतिभाति॥

Verse 55

चारप्रणिहितंयुक्तंयदुक्तंसचिवैस्तव ।अर्थस्यासम्भवात्तत्रकारणंनोपयुज्यते ।।6.17.55।।

तव सचिवैः यदुक्तं चारप्रणिहितं युक्तमिव दृश्यते। किन्तु तत्रार्थस्यासम्भवात् तत्कारणं नोपयुज्यते॥

Verse 56

अदेशकालेसम्प्राप्तइत्ययंयद्विभीषणः ।विवक्षातत्रमेऽस्तीयंतांनिबोधयथामति ।।6.17.56।।

अदेशकाले सम्प्राप्त इत्ययं यद्विभीषणः। तत्र मे विवक्षा अस्ति; तां निबोध यथामति॥

Verse 57

सएषदेश: कालश्चभवतीतियथातथा ।पुरुषात्पुरुषंप्राप्यतथादोषगुणावपि ।।6.17.57।।

स एष देशः कालश्च भवतीति यथा तथा। पुरुषात् पुरुषं प्राप्य तथा दोषगुणावपि॥

Verse 58

त्म्यंरावणेदृष्टवाविक्रमंचतथात्वयि ।युक्तमागमनंह्यत्रसदृशंतस्यबुद्धितः ।।6.17.58।।

रावणस्य दौष्ट्यं दृष्ट्वा तथा त्वयि विक्रमं च निरीक्ष्य, तस्य बुद्धितः सदृशं युक्तमेवात्र आगमनम्।

Verse 59

अज्ञातरूपैःपुरुषैस्सराजन्पृच्छ् यतामिति ।यदुक्तमत्रमेप्रेक्षाकाचिदस्तिसमीक्षिता ।।6.17.59।।

‘अज्ञातरूपैः पुरुषैः, राजन्, स पृच्छ्यताम्’ इत्यत्रोक्तम्; किन्तु विषयं सम्यक् समीक्ष्य ममात्रान्या प्रेक्षा मतिः।

Verse 60

पृच्छयमानोविशङ्केतसहसाबुद्धिमान्वचः ।तत्रमित्रंप्रदुष्येतमिथ्यापृष्टंसुखागतम् ।।6.17.60।।

सहसा पृच्छ्यमानो बुद्धिमानपि वचसि विशङ्केत; तत्र सुखागतम् मित्रं मिथ्यापृष्टं प्रदुष्येत।

Verse 61

अशक्यस्सहसाराजन्भावोबोद्धुंपरस्यवै ।अन्तस्स्वभावैर्गीतैस्तैर्नैपुण्यंपश्यतांभृशम् ।।6.17.61।।

राजन्, परस्य भावः सहसा बोद्धुं न शक्यः; अन्तःस्वभावैः गीतैस्तैः वाक्शैलीस्वरेण च नैपुण्यवन्त एव भृशं पश्यन्ति।

Verse 62

नत्वस्यब्रुवतोजातुलक्ष्यतेदुष्टभावता ।प्रसन्नंवदनंचापितस्मान्मेनास्तिसंशयः ।।6.17.62।।

न त्वस्य ब्रुवतो जातु दुष्टभावता लक्ष्यते; प्रसन्नं वदनं चापि, तस्मान्मे नास्ति संशयः।

Verse 63

अशङ्कितमतिस्स्वस्थोनशठःपरिसर्पति ।नचास्यदुष्टावाक्चापितस्मान्नास्तीहसंशयः ।।6.17.63।।

शठो जनो निःशङ्कचित्तः स्वस्थः सन् न निश्चिन्तं विचरति; तस्य वाणी च दूषिता भवेत्। अस्मिन् तु न तद् दृश्यते, अतः अत्र संशयो नास्ति॥

Verse 64

आकारश्चाद्यमानोऽपिनशक्योविनिगूहितम् ।बलाद्धिविवृणोत्येवभावमन्तर्गतंनृणाम् ।।6.17.64।।

आकृतिः प्रयत्नेनापि न पूर्णतः निगूह्यते; बलात् एव हि नृणाम् अन्तर्गतं भावं प्रकाशयति॥

Verse 65

हे राम कर्मकुशलश्रेष्ठ! यत् कर्म देशकालयोः सम्यग् उपपन्नं, यथाभिप्रायं च योजितं, तत् शीघ्रं स्वफलम् आनयति॥

Verse 66

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

उद्योगं तव संप्रेक्ष्य मिथ्यावृत्तं च रावणम्। वालिनं च हतं श्रुत्वा सुग्रीवं चाभिषेचितम्॥ राज्यं प्रार्थयमानश्च बुद्धिपूर्वमिहागतः। एतावत्तु पुरस्कृत्य युज्यते तस्य संग्रहः॥

Verse 67

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः। आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः॥

Verse 68

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

यथामति मया प्रोक्तं तस्य राक्षसस्य भावनिश्चयम्। एतत् श्रुत्वा त्वमेव, बुद्धिमतां श्रेष्ठ, शेषनिर्णये प्रमाणम्॥

Verse 69

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

एष सर्वायुधोपेतश् चतुर्भिस् सह राक्षसैः। राक्षसोऽभ्येति पश्यध्वम् अस्मान् हन्तुं न संशयः॥

Verse 70

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः। आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः॥

Verse 71

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः। आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः॥

Verse 72

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वचनं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम ॥

Verse 73

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वचनं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तेनैव यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रम् आजगाम ॥

Verse 74

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र त्वरितम् आजगाम ॥

Verse 75

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रं जगाम ॥

Verse 76

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र त्वरया समुपागमत् ॥

Verse 77

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं रावणं प्रति परुषं वचनं प्राह रावणानुजः विभीषणः। ततः स मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र शीघ्रम् आजगाम॥

Verse 78

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः। मुहूर्तेनैव यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र शीघ्रम् उपाजगाम॥

Verse 79

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः। मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र त्वरितम् आजगाम॥

Verse 80

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः। मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रं जगाम॥

Verse 81

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 82

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रम् आजगाम।

Verse 83

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र समुपागमत्।

Verse 84

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रं जगाम।

Verse 85

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 86

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 87

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 88

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 89

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 90

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव आजगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 91

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव आजगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 92

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 93

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 94

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । आजगाम मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 95

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 96

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः शीघ्रं मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र जगाम।

Verse 97

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति तानि परुषाणि वाक्यानि उक्त्वा तस्य अनुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र समुपागतः।

Verse 98

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा विभीषणः शीघ्रं मुहूर्तेन यत्र रामलक्ष्मणौ तत्र आजगाम।

Verse 99

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति तानि तीक्ष्णानि परुषाणि वाक्यानि उक्त्वा विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रं प्राप।

Verse 100

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 101

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा तस्य अनुजः (विभीषणः) मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रम् आजगाम।

Verse 102

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 103

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः (विभीषणः) मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 104

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा रावणस्य अनुजः (विभीषणः) मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 105

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वचनं रावणानुजो विभीषणः । मुहूर्तमात्रेण यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्राजगाम ॥

Verse 106

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तेनैव यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्राजगाम ॥

Verse 107

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वचनं रावणानुजः विभीषणः । शीघ्रं मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र जगाम ॥

Verse 108

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः । मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रमाजगाम ॥

Verse 109

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति तानि परुषाणि वचनानि उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः । शीघ्रं मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र जगाम ॥

Verse 110

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा, रावणानुजो विभीषणो मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र आजगाम।

Verse 111

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषैर्वाक्यैः रावणं संबोध्य, विभीषणो मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रम् आजगाम।

Verse 112

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति तानि परुषवाक्यानि उक्त्वा, विभीषणो मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः सह तत्र आजगाम।

Verse 113

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणं प्रति परुषं वाक्यं उक्त्वा, विभीषणो शीघ्रं यत्र रामः लक्ष्मणश्च तत्र जगाम।

Verse 114

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तमात्रेण तत्राजगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 115

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । विभीषणो मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्राजगाम ॥

Verse 116

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेन जगामाशु यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 117

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

रावणो नाम दुर्वृत्तो राक्षसो राक्षसेश्वरः । तस्याहमनुजो भ्राता विभीषण इति श्रुतः ॥

Verse 118

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगाम तत्र यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 119

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 120

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 121

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 122

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 123

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तमात्रेण तत्राजगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 124

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव संप्राप्तो यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 125

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । शीघ्रमाजगाम तत्र यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 126

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

तेन सीता जनस्थानाद्धृता हत्वा जटायुषम् । रुद्धा च विवशा दीना राक्षसीभिः सुरक्षिता ॥

Verse 127

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगाम तत्र यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 128

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्येवं परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणानुजः (विभीषणः) उक्त्वा, मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः स्थितः तत्राजगाम।

Verse 129

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणानुजः (विभीषणः), मुहूर्तेनैव यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र समुपाजगाम।

Verse 130

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणानुजः (विभीषणः), मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तत्राजगाम।

Verse 131

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं प्रति रावणस्य कनिष्ठभ्राता (विभीषणः), मुहूर्तेन यत्र लक्ष्मणसहितो रामः सन्निहितः तत्र समागमत्।

Verse 132

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 133

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र लक्ष्मणसहितो रामः तत्र आजगाम।

Verse 134

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन शीघ्रं यत्र लक्ष्मणसहितो रामः स्थितः तत्र जगाम।

Verse 135

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन शीघ्रं यत्र लक्ष्मणसहितो रामः स्थितः तत्र जगाम।

Verse 136

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा रावणं प्रति परुषं वाक्यं रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन शीघ्रं यत्र लक्ष्मणसहितो रामः स्थितः तत्र जगाम।

Verse 137

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगामाथ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 138

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगामाथ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 139

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगामाथ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 140

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनाजगामाथ यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 141

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तमात्रेण यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र शीघ्रम् आजगाम।

Verse 142

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यम् उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेनैव यत्र रामः सलक्ष्मणः स्थितः तत्र समुपागमत्।

Verse 143

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यम् उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 144

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यं निगद्य रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र श्रीरामः सलक्ष्मणः स्थितः तत्र शीघ्रं जगाम।

Verse 145

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः क्षणेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 146

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यम् उक्त्वा विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः आसीत् तत्र आजगाम।

Verse 147

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

एवं रावणं प्रति परुषाणि वचनानि उक्त्वा विभीषणः शीघ्रं यत्र रामलक्ष्मणौ तिष्ठतः तत्र जगाम।

Verse 148

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

ततः रावणं प्रति परुषं वाक्यम् उक्त्वा विभीषणः अल्पकालेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र प्राप्तवान्।

Verse 149

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वचनं उक्त्वा रावणानुजः शीघ्रं यत्र रामः सलक्ष्मणः आसीत् तत्र आजगाम।

Verse 150

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वचनं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेनैव यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र आजगाम।

Verse 151

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

एवं रावणं प्रति परुषं वाक्यं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः शीघ्रं मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः आसीत् तत्र जगाम।

Verse 152

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तिष्ठति तत्र शीघ्रम् आजगाम।

Verse 153

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति रावणं प्रति परुषं वाक्यं उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र शीघ्रम् उपाजगाम।

Verse 154

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इति परुषं वाक्यं रावणं प्रति उक्त्वा रावणानुजः विभीषणः मुहूर्तेन यत्र रामः सलक्ष्मणः तत्र गत्वा समुपस्थितः।

Verse 155

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव जगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 156

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव जगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥

Verse 157

इत्युक्त्वापरुषंवाक्यंरावणंरावणानुजः ।आजगाममुहूर्तेनयत्ररामस्सलक्ष्मणः ।।6.17.1।।

इत्युक्त्वा परुषं वाक्यं रावणं रावणानुजः । मुहूर्तेनैव जगाम यत्र रामः सलक्ष्मणः ॥