Valmiki Ramayana 6.125.17 — Yuddha Kanda, Sarga 125, Shloka 17

पुष्पकारोहणम्

Boarding the Puṣpaka; Honoring the Allies and Departure for Ayodhyā

Devanagari script

योध्यांप्रतियास्यामिराजधानींपितुर्मम ।।6.125.17।।अभ्यनुज्ञातुमिच्छामिसर्वानामन्त्रयामिवः ।

Transliteration

ayodhyāṃ prati yāsyāmi rājadhānīṃ pitur mama |

abhyanujñātum icchāmi sarvān āmantrayāmi vaḥ ||

Translation

अधुना पितुर्मम राजधानीं अयोध्यां प्रति यास्यामि। सर्वान् वः अभ्यनुज्ञातुमिच्छामि; वः सर्वान् आमन्त्रयामि॥

Word by Word

• अयोध्याम्: Ayodhya
• अयोध्याम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अयोध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• प्रति: towards
• प्रति: Dik/Deśa (दिक्/देश)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (अव्यय)
• Form: अव्यय, दिशावाचक (towards)

• यास्यामि: I shall go
• यास्यामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• राजधानीम्: capital city
• राजधानीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजधानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अयोध्याम् इति विशेषण/अप्पोजिशन

• पितुः: of (my) father
• पितुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• अभ्यनुज्ञातुम्: to obtain permission
• अभ्यनुज्ञातुम्: Prayojana/Artha (प्रयोजन/अर्थ)
• Type: Verb
• Root: अभि + अनु + ज्ञा (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive): 'to grant permission/assent'; उपसर्गाः: अभि-, अनु-

• इच्छामि: I wish
• इच्छामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'all (of you)'

• आमन्त्रयामि: I take leave of / address
• आमन्त्रयामि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + मन्त्र् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ-; अर्थः: विदायार्थं सम्भाषे (to take leave/invite)

• वः: of you
• वः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी, बहुवचन; अत्र सम्बन्धे (of you/for you)

Context

"I shall proceed to my father's capital, Ayodhya. You may permit me. Be auspicious. I take leave of you."

Characters & Entities

• Rāma
• Ayodhyā
• Rāma’s father (Daśaratha, implied)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Maryādā (propriety) within dharma: even as a victorious leader, Rāma seeks consent and formally takes leave, modeling respectful conduct and truthful intention (satya).

What is the narrative situation?

With Laṅkā’s affairs settled, Rāma announces his return to Ayodhyā and courteously asks the assembled allies for leave.

Which character virtue is emphasized?

Humility and courtesy—Rāma honors allies through formal permission-seeking rather than command.