Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

सीताप्रत्यय-प्रदानम्

Sita’s Recognition and Reassurance by the Envoy

विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम।येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम्।।।।

vikrāntas tvaṃ samarthas tvaṃ prājñas tvaṃ vānarottama | yenedam rākṣasa-padaṃ tvayaikena pradharṣitam ||

विक्रान्तस्त्वं समर्थस्त्वं प्राज्ञस्त्वं वानरोत्तम। येनेदं राक्षसपदं त्वयैकेन प्रधर्षितम्॥

विक्रान्तःvaliant
विक्रान्तः:
सम्बोधन-विशेषण (Sambodhana-viśeṣaṇa/सम्बोधनविशेषण)
TypeAdjective
Rootविक्रान्त (प्रातिपदिक; √क्रम्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; संबोधनार्थे (predicate to त्वम्)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
समर्थःcapable
समर्थः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसमर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राज्ञःwise
प्राज्ञः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate adjective
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वानरोत्तमO best of monkeys
वानरोत्तम:
सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष (वानराणाम् उत्तमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
येनwhereby
येन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by which/whereby’
इदम्this
इदम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
राक्षस-पदम्demon-abode
राक्षस-पदम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (rākṣasānāṃ padam = abode of demons); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
कर्तृ (Kartṛ in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
एकेनalone
एकेन:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘alone/single-handed’ (qualifying त्वया)
प्रधर्षितम्assailed
प्रधर्षितम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeVerb
Rootप्र-धर्ष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘assailed’

"O foremost among the vanaras! you have trespassed the abodes of demons all alone. You are mighty and capable and wise.

S
Sita
H
Hanuman
R
Rakshasas

FAQs

Honoring merit truthfully: dharma includes recognizing and affirming righteous courage and service, which encourages continued protection of the innocent.

Sītā responds to Hanumān by praising his extraordinary entry into Laṅkā and his fearless mission.

Hanumān’s vīrya (heroic courage) joined with prajñā (wise judgment).