Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

लङ्काप्रवेशः

Hanuman Enters Lanka and Encounters Laṅkā-devatā

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लङ्का सा कामरूपिणी।भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम्।।।।

tasya tad-vacanaṃ śrutvā laṅkā sā kāma-rūpiṇī | bhūya eva punar-vākyaṃ babhāṣe paruṣākṣaram ||

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा लङ्का सा कामरूपिणी। भूय एव पुनर्वाक्यं बभाषे परुषाक्षरम्॥

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; वचनम् इति विशेषणम्
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive/gerund), पूर्वकालः (having heard)
लङ्काLanka (the guardian spirit)
लङ्का:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; लङ्का इत्यस्य पुनरुक्त-सर्वनाम (apposition)
कामरूपिणीable to assume forms at will
कामरूपिणी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम + रूपिन् (प्रातिपदिक; components: काम + रूपिन्)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (kāmasya rūpam asyāḥ) / अर्थतः ‘इच्छानुसार-रूपधारिणी’
भूयःagain/more
भूयः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्ययवत्)
Formअव्ययम् (indeclinable adverb); पुनरर्थे/अधिक्ये (again/more)
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम् (indeclinable adverb)
वाक्यम्a statement
वाक्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
बभाषेspoke
बभाषे:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्
परुषाक्षरम्in harsh words
परुषाक्षरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरुष + अक्षर (प्रातिपदिक; components: परुष + अक्षर)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; वाक्यम् इति विशेषणम्; कर्मधारयः (harsh-letters = harsh words)

On hearing Hanuman, the ogress of Lanka, who could assume any form, replied in harsh words:

L
Laṅkā
H
Hanumān

FAQs

The verse contrasts disciplined speech with harsh speech; dharma emphasizes measured, truthful, and non-injurious language even amid confrontation.

Laṅkā-devatā responds to Hanumān’s stated intent and escalates the exchange by speaking harshly.

By implication, Hanumān’s composure is tested; the scene highlights the need for restraint when met with verbal aggression.