Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

सः मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्तावग्रथितेन्द्रियः।।।।उदतिष्ठन्महातेजा हनुमान् मारुतात्मजः।

saḥ muhūrtam iva dhyātvā cintāvagrathitendriyaḥ | udatiṣṭhan mahātejā hanumān mārutātmajaḥ ||

स मुहूर्तमिव ध्यात्वा चिन्तया व्यग्रथितेन्द्रियः; महातेजाः मारुतात्मजः हनुमान् पुनरुदतिष्ठत्।

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; pronoun
muhūrtamfor a moment
muhūrtam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/duration)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; accusative of duration
ivaas if, like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormAvyaya; particle of comparison
dhyātvāhaving reflected
dhyātvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Root√dhyai (धातु)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा); "having meditated/reflected"
cintāvagrathitendriyaḥwhose senses were agitated by worry
cintāvagrathitendriyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootcintā + avagrathita + indriya (प्रातिपदिक-समास)
FormBahuvrīhi; Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; vigraha: cintayā avagrathitāni indriyāṇi yasya saḥ
udatiṣṭhatrose up
udatiṣṭhat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-√sthā (धातु)
FormLaṅ (लङ्, imperfect), Parasmaipada, Prathama puruṣa (3rd), Ekavacana
mahātejāthe mighty/brilliant one
mahātejā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā + tejas (प्रातिपदिक-समास)
FormBahuvrīhi; Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; vigraha: mahat tejaḥ yasya saḥ
hanumānHanuman
hanumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
mārutātmajaḥson of the Wind-god
mārutātmajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta + ātmaja (प्रातिपदिक-समास)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष) "mārutasya ātmajaḥ"; Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; apposition to hanumān

The brilliant son of the Wind-god, Hanuman, whose senses were overwhelmed with worries, regained his senses in a short while and got up.

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)

FAQs

Dharma is resilience in rightful duty: inner disturbance is acknowledged, then mastered, and action is resumed in pursuit of truth.

The narration marks Hanumān’s transition from anxious reflection back into purposeful action.

Mental steadiness and heroic perseverance—he regains composure and continues the mission.