Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी।।।।प्रभग्ना चिररात्रीयं मम सीतामपश्यतः।

sujātamūlā subhagā kīrtimālā yaśasvinī |

prabhagnā cirarātrīyaṃ mama sītām apaśyataḥ ||

सुजातमूला सुभगा कीर्तिमाला यशस्विनी। प्रभग्ना चिररात्रीयं मम सीतामपश्यतः॥

इदम्this
इदम्:
विषय/उद्देश्य (प्रस्ताव्य)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
महर्षिभिःby great sages
महर्षिभिः:
करण (करण)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
दृष्टम्seen, prescribed
दृष्टम्:
कर्म-विशेषण/विधेय (विधेय)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्तः (क्त)
निर्याणम्departure (from life), death
निर्याणम्:
विधेय (प्रत्ययार्थ)
TypeNoun
Rootनिर् + या (धातु) → निर्याण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-निपात (quotative particle)
मेmy
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
मतिःthought, resolve
मतिः:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
आपःwaters
आपः:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootआप्/अप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुवचन-प्रयोगः), द्वितीया, बहुवचन
प्रवेक्ष्यामिI shall enter
प्रवेक्ष्यामि:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootप्र + विश् (धातु)
Formलृट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
not
:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
चेत्if
चेत्:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional: if)
पश्यामिI see
पश्यामि:
क्रिया (आख्यात)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
जानकीम्Janaki (Sita)
जानकीम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootजानकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

My glory which had a good start (in the form of bringing Rama to Sugriva) and brought fortune to Sugriva and fame to me has been snapped as I could not find Sita.

S
Sita

FAQs

Dharma includes accountability: fame and success are meaningful only when aligned with fulfilling one’s entrusted duty—here, the duty to locate Sītā.

After prolonged searching, Hanuman laments that his earlier achievements feel nullified if he cannot complete the mission.

Humility and responsibility: he does not cling to past merit; he measures himself by present duty.