Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

भूयिष्ठं लोलिता लङ्का रामस्य चरता प्रियम्।न हि पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वाङ्गशोभनाम्।।।।

bhūyiṣṭhaṁ lolitā laṅkā rāmasya caratā priyam | na hi paśyāmi vaidehīṁ sītāṁ sarvāṅgaśobhanām ||

भूयिष्ठं लङ्कां लोलितां मया रामप्रियार्थं विचरता; तथापि न पश्यामि वैदेहीं सीतां सर्वाङ्गशोभनां।

भूयिष्ठम्exceedingly/thoroughly
भूयिष्ठम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: very much/exceedingly)
लोलिताhas been searched/turned over
लोलिता:
Kriya (क्रिया; भाव/कर्मणि)
TypeVerb
Rootलोलित (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगभाव: 'has been searched/turned over'
लङ्काLanka
लङ्का:
Karma (कर्म; कर्मणि कर्तृस्थानी)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; लोलिता-इति क्रियायाः आश्रय (subject in passive sense)
रामस्यof Rama
रामस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
चरताby (me) roaming
चरता:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; पुंलिङ्ग (हनुमत्-सम्बन्धे): 'by me who am roaming'
प्रियम्what is pleasing (to him)
प्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रयोजन/फल (that which is dear/pleasing)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle: indeed/for)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वैदेहीम्Vaidehi
वैदेहीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सीताम्-इति समानाधिकरण
सीताम्Sita
सीताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्व-अङ्ग-शोभनाम्beautiful in all limbs
सर्व-अङ्ग-शोभनाम्:
Karma (कर्म; विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक) + शोभना (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (determinative: sarvāṇi aṅgāni yasyāḥ śobhanāni / or sarvāṅgāṇi śobhanāni); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण सीताम्-शब्दस्य

"I have thoroughly surveyed the entire city of Lanka to please Rama, but I am unable to find Sita of flawless beauty.

L
Laṅkā
R
Rāma
V
Vaidehī (Sītā)
S
Sītā

FAQs

Sevā-dharma (duty as service): Hanumān’s search is framed as an act done to fulfill Rāma’s rightful cause, with honesty about results.

Hanumān reports to himself that he has combed Laṅkā but has not yet found Sītā.

Perseverance and integrity—thorough effort paired with truthful assessment.