Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

स्वयम्प्रभा-विमोचनम् — Svayamprabha Leads the Vanaras Out

Time-Limit Crisis and Counsel

ततस्तान्वानरान्सर्वांस्तापसी धर्मचारिणी।निस्सृतान्विषमात्तस्मात्समाश्वास्येदमब्रवीत्।।।।

tatas tān vānarān sarvāṁs tāpasī dharmacāriṇī |

niḥsṛtān viṣamāt tasmāt samāśvāsya idam abravīt ||

ततः धर्मचारिणी तापसी तस्माद्विषमात् निस्सृतान् सर्वान् वानरान् समाश्वास्य इदमब्रवीत्।

ततःthen
ततः:
अधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तान्those
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
वानरान्monkeys
वानरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (agreeing with वानरान्)
तापसीthe ascetic woman
तापसी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतापसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धर्मचारिणीrighteous practitioner
धर्मचारिणी:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + चारिणी (प्रातिपदिक; √चर्)
Formतत्पुरुष (one who practices dharma); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with तापसी)
निस्सृतान्who had come out
निस्सृतान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिस् + √सृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; 'having come out'
विषमात्from the peril/difficulty
विषमात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootविषम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन
तस्मात्from that
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
समाश्वास्यhaving consoled
समाश्वास्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + आ + √श्वस् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), 'having consoled'
इदम्this (speech)
इदम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

The righteous hermitess released all the monkeys out of that difficult situation and said these words of consolation:

S
Svayamprabhā
V
Vānaras

FAQs

Dharma includes not only right action but also right speech: reassuring the distressed is a righteous act, restoring courage and clarity.

Svayamprabhā has led the vānaras out of the cave; now she addresses them calmly after their frightening ordeal.

Svayamprabhā’s dharmic composure and compassion—she steadies others after danger rather than increasing fear.