Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

स्वयंप्रभा-संवादः

Svayamprabha’s Dialogue with the Vanaras

अस्माद्धंसा जलक्लिन्नाः पक्षैस्सलिलविस्रवैः।कुररास्सारसाश्चैव निष्पतन्ति पतत्रिणः।।।।

asmād haṃsā jalaklinnāḥ pakṣaiḥ salilavisravaiḥ | kurarāḥ sārasāś caiva niṣpatanti patatriṇaḥ ||

अस्मात् स्थानात् जलक्लिन्नाः हंसाः, पक्षैः सलिलविस्रवैः सिक्ताः; कुरराः सारसाश्च पतत्रिणोऽपि निष्पतन्ति स्म।

अस्मात्from here
अस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular (from this place)
हंसाःswans
हंसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural
जलक्लिन्नाःdrenched with water
जलक्लिन्नाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootजल-क्लिन्न (प्रातिपदिक; जल + क्लिन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (हंसाः/पतत्रिणः) — Masculine, Nominative plural
पक्षैःwith wings
पक्षैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Instrumental plural
सलिलविस्रवैःdripping with water
सलिलविस्रवैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसलिल-विस्रव (प्रातिपदिक; सलिल + विस्रव)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (पक्षैः) — Masculine, Instrumental plural
कुरराःospreys/kuraras
कुरराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural
सारसाःcranes (sārasas)
सारसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — Conjunction
एवindeed/also
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय — Emphatic particle
निष्पतन्तिfly out
निष्पतन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस्-पत् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम् — Present indicative, 3rd person plural
पतत्रिणःbirds
पतत्रिणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपतत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative plural

'Drenched in water the swans, kuraras, and sarasas were seen emerging with water dripping from thier wings.

H
haṃsa (swans)
K
kurara (bird)
S
sārasa (crane)
W
water (implied source within/near cave)

FAQs

Dharma-guided action uses reason without rashness: observing natural signs (wet birds) supports a truthful inference about water and safety.

The monkeys notice water-drenched birds flying out, suggesting an internal water source and influencing their decision to enter the cave.

Practical wisdom—reading evidence from nature to choose a course of action.