Shloka 19

शबरी-आश्रम-प्रवेशः

Rama and Lakshmana at Sabari’s Hermitage

Devanagari script

दनोस्सकाशात्तत्त्वेन प्रभावं ते महात्मनः।श्रुतं प्रत्यक्षमिच्छामि सन्द्रष्टुं यदि मन्यसे।।।।

Transliteration

danoḥ sakāśāt tattvena prabhāvaṃ te mahātmanaḥ | śrutaṃ pratyakṣam icchāmi sandraṣṭuṃ yadi manyase ||

Translation

दनोः सकाशात् तत्त्वेन ते प्रभावं श्रुतम्, महात्मन्; प्रत्यक्षं द्रष्टुम् इच्छामि, यदि मन्यसे॥

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तु: then/indeed
• तु: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: vacana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)

• रामवक्त्रात्: from Rama’s mouth
• रामवक्त्रात्: अपादान (Apādāna)
• Type: Noun
• Root: rāma-vaktra (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: रामस्य वक्त्रम्), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• विनिस्सृतम्: uttered/issued forth
• विनिस्सृतम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: वि-नि-√सृ (धातु) + kta (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with वचनम्)

• शबरी: Shabari
• शबरी: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: śabarī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दर्शयामास: showed/began to show
• दर्शयामास: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) (णिच् causative)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative)

• तौ: those two
• तौ: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन

• उभौ: both
• उभौ: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: ubha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषण (agreeing with तौ)

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with वनम्)

• वनम्: forest/grove
• वनम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: vana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• महत्: great
• महत्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: mahat (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with वनम्)

Context

Observing the trees loaded with honey-sweet fruits on the mountain, Rama and Lakshmana went to see Sugriva.

Characters & Entities

• Rama
• Śabarī
• Danu

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Truth-seeking with humility: Rama asks for direct understanding while respecting consent, aligning inquiry with satya and restraint.

What is the narrative situation?

Rama tells Śabarī he has heard of her power/attainment (via Danu) and asks to witness it.

Which character virtue is emphasized?

Rama’s respectful inquiry and commitment to सत्य (satya)—seeking firsthand clarity rather than mere hearsay.