HomeRamayanaAranya KandaSarga 5Shloka 14
Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

शरभङ्गाश्रमगमनम् तथा इन्द्रदर्शनम्

Approach to Sarabhanga’s Hermitage and the Vision of Indra

ये हयाः पुरुहूतस्य पुरा शक्रस्य नश्श्रुताः।अन्तरिक्षगता दिव्यास्त इमे हरयो ध्रुवम्।।3.5.14।।

ye hayāḥ puruhūtasya purā śakrasya naḥ śrutāḥ |

antariṣkagatā divyās ta ime harayo dhruvam || 3.5.14 ||

ये हयाः पुरुहूतस्य शक्रस्य पुरा नः श्रुताः, ते इमे दिव्या हरयः ध्रुवम् अन्तरिक्षगताः।

येwhich/those
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun
हयाःhorses
हयाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुरुहूतस्यof Puruhūta (Indra)
पुरुहूतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; epithet of Indra
पुराformerly, earlier
पुरा:
Adhikarana (अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (adverb of time)
शक्रस्यof Śakra (Indra)
शक्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; appositional genitive with पुरुहूतस्य
नःof us / for us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), बहुवचन; enclitic ‘of us/for us’
श्रुताःheard of
श्रुताः:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate to हयाः
अन्तरिक्षगताःsky-borne, stationed in the sky
अन्तरिक्षगताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्तरिक्ष + गत (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी-तत्पुरुष: अन्तरिक्षे गताः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying हरयः
दिव्याःdivine, splendid
दिव्याः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; qualifying हरयः
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; correlative pronoun
इमेthese
इमे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; demonstrative
हरयःtawny horses
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘tawny horses’
ध्रुवम्surely, certainly
ध्रुवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootध्रुवम् (अव्यय)
Formनिश्चय-अव्यय (particle/adverb of certainty)

Pointing at the chariot, Rama said, Lakshmana, see this wonderful, effulgent chariot endowed with grace is shining like the Sun in the sky.

I
Indra (Śakra/Puruhūta)
S
Sky (antarikṣa)

FAQs

Respect for tradition and trustworthy testimony (śruti/itihāsa memory) supports right understanding; dharma is strengthened by learned recognition, not ignorance.

Rāma identifies the celestial horses as Indra’s famed steeds, confirming what they had heard in tradition.

Discernment (viveka) grounded in learning—Rāma connects present perception with remembered knowledge.