Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

खरस्य सैन्योद्योगः

Khara Mobilizes the Janasthana Host

तांस्त्वभिद्रवतो दृष्ट्वा राक्षसान् भीमविक्रमान्।खरस्यापि रथः किञ्चिज्जगाम तदनन्तरम्।।3.22.23।।

tāṃs tv abhidravato dṛṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān |

kharasyāpi rathaḥ kiñcij jagāma tadanantaram ||

तान् अभिद्रवतॊ दृष्ट्वा राक्षसान् भीमविक्रमाञ्। खरस्यापि रथः किञ्चित् तदनन्तरम् अन्वगात्॥

सःthat
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चोदितःspurred/urged
चोदितः:
Visheshana (विशेषण of रथः)
TypeVerb
Rootचुद्/चोद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रथःchariot
रथः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्; क्रियाविशेषण (quickly)
खरस्यof Khara
खरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
रिपुघातिनःenemy-slayer
रिपुघातिनः:
Visheshana (विशेषण of खरस्य)
TypeAdjective
Rootरिपु (प्रातिपदिक) + घातिन् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (रिपून् घातयति/हन्ति इति)
शब्देनby (its) sound
शब्देन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आपूरयामासfilled
आपूरयामास:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootआ + पूर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिशःthe directions
दिशः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
प्रदिशःthe intermediate directions
प्रदिशः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (at that time)

Spurred by the charioteer, the chariot of Khara, the slayer of enemies, produced a rattle that filled all four quarters and the intermediate directions.

K
Khara
R
Rākṣasas

FAQs

It invites reflection on leadership and responsibility: dharmic leadership does not hide behind others, whereas adharmic leadership often uses followers as a shield.

The rākṣasa troops surge ahead to attack; Khara follows in his chariot slightly behind the vanguard.

By contrast, it points to the virtue of accountable leadership—later embodied by Rama, who personally meets threats rather than sending others to die first.