Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

दशमः सर्गः — Rama’s Vow to Protect the Sages of Daṇḍaka

Dharma of Refuge

संश्रुत्य च न शक्ष्यामि जीवमानः प्रतिश्रवम्।मुनीनामन्यथा कर्तुं सत्यमिष्टं हि मे सदा।।।।

saṁśrutya ca na śakṣyāmi jīvamānaḥ pratiśravam |

munīnām anyathā kartuṁ satyam iṣṭaṁ hi me sadā ||

प्रतिश्रवं संश्रुत्याहं जीवमानो न शक्ष्यामि मुनीनां प्रतिज्ञामन्यथा कर्तुं; सत्यं हि मे सदा इष्टम्॥

saṃśrutyahaving promised
saṃśrutya:
Kriya (क्रिया; prior action)
TypeVerb
Rootsam-śru (संश्रु धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; 'having promised'
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
śakṣyāmiI will be able
śakṣyāmi:
Kriya (क्रिया; main verb)
TypeVerb
Rootśak (शक् धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
jīvamānaḥwhile alive
jīvamānaḥ:
Karta (कर्ता; subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootjīv (जीव् धातु) + śānac (शानच्)
Formवर्तमानकाले कर्तरि शानच्; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; 'while living' qualifying 'aham' (implicit)
pratiśravampromise
pratiśravam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpratiśrava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object of 'kartuṃ' with 'anyathā'
munīnāmof sages
munīnām:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठī), बहुवचन
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (सम्बन्ध; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
kartuṃto do
kartuṃ:
Kriya (क्रिया; infinitival complement)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु) + tumun (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive); 'to do/make'
satyamtruth
satyam:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; subject/predicate in 'iṣṭam' construction
iṣṭamdear/desired
iṣṭam:
Kriya (क्रिया; predicate complement)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (इष्ट प्रातिपदिक; from iṣ धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; predicate adjective with 'satyam'
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात; emphasis/causal
meto me
me:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; 'to me/of me' (possessor)
sadāalways
sadā:
Sambandha (सम्बन्ध; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)

Even before the sages requested me I should have protected them. What to speak of the promise I have already made ?

R
Rama
S
Sita
S
sages (muni)
S
satya (truth)

FAQs

Satya as dharma: once a pledge is made, moral integrity requires unwavering fulfillment for as long as one lives.

Rama explains to Sita that his promise to the sages cannot be reversed or diluted.

Truthfulness and steadfastness—Rama treats a pledged word as binding.