Adhyaya 242

अध्यायेऽस्मिन् उमामाहेश्वरसंवादे स्वायम्भुवो मनुः नैमिषारण्ये हरिं दीर्घकालं समाराध्य वरं लभते—विष्णुः त्रिषु जन्मसु तस्य पुत्रत्वेन अवतीर्य धर्मसंस्थापनं करिष्यति; एवमवतारस्य प्रयोजनयुक्तता प्रतिपाद्यते। ततः रावणस्य शिववरप्रभावेण उत्कर्षः, देवतानां पीडा, तथा हरिणा ‘रामरूपेण भूमौ जन्म’ इति निश्चयः कथ्यते। अयोध्याया मोक्षदायिनी महिमा वर्ण्यते—यत्र विष्णुः सन्निहितः। दशरथस्य पुत्रेष्ट्या दिव्यपायसप्राप्तिः, रामलक्ष्मणभरतशत्रुघ्नानां जन्म, जनकक्षेत्रे सीताया आविर्भावश्च निरूप्यते। ताडकावधः, यज्ञरक्षा, अहल्योद्धारः, शिवधनुर्भङ्गः, परशुरामनिग्रहः, वनवासः, सीताहरणम्, वानरसख्यं, लङ्कायुद्धं, रावणवधः, अग्निपरीक्षया सीताशुद्धिप्रमाणनम्, तथा अयोध्यां प्रति प्रत्यागमनं—एते प्रसङ्गा भक्ति-शरणागति-धर्मसंस्थापनार्थं संक्षेपेण निरूप्यन्ते।