Adhyaya 239

महादेव उवाच—प्रह्लादात् विरोचनपर्यन्तं बलिवंशं कथयति, तथा बलिमहाराजस्य धर्मनिष्ठां प्रशंसति। तस्य राज्ये स्वयमेव समृद्धिः प्रवर्तते, प्रजाः हृषीकेशं पूजयन्ति; किन्तु बलिना देवेन्द्रादयः पराजिताः, देवाः अधीनतां गताः। लोकधर्मसंरक्षणाय कश्यपः अदितिश्च हरिं प्रति पयोव्रतं समारभेते। तदा श्रीसहितो विष्णुः शङ्खचक्रगदाधरः, कौस्तुभभूषितः, पीताम्बरधारी प्रादुरभवत्; कश्यपस्तुतिभिः सन्तुष्टः स भगवान् वरं ददौ। कश्यपः देवहिताय स्वपुत्रत्वं याचते, अदितिश्च उपेन्द्रत्वेन वामनरूपेण उपायेन बलिं जेतुं त्रैलोक्यं इन्द्राय प्रत्यर्पयितुं प्रार्थयते। हरिः तथास्त्विति उक्त्वा तिरोभूय अदितेर्गर्भं प्रविवेश; बलिश्च दीर्घं सोमयागं आरभत—वामनावतारस्य भूमिका इति।