Adhyaya 230
Uttara KhandaAdhyaya 2300

Adhyaya 230

Description of the Fish Incarnation (Matsyāvatāra)

उमा–महेश्वरसंवादे पार्वती मधुसूदनस्य राक्षसवधकथां श्रुत्वा हर्यवतारमहिमानं मत्स्यकूर्माद्याख्यानरूपेण विस्तरेण श्रोतुमिच्छति। शिवः दीपात् दीपान्तरप्रदीपन्यायेन भगवतः स्वेच्छया प्रादुर्भावकारणं निरूपयति; परं ब्रह्मस्वरूपं प्रभुं व्यूह-विभवभेदैः तथा अर्चावताररूपेण लोकानुग्रहार्थं प्रकटमानं विवेचयति। ततः आद्यवंशपरम्परा कथ्यते—मरीचेरुत्पन्नः कश्यपः; अदितेर्देवाः, दितेस्तु बलवन्तोऽसुरा राक्षसाश्च, येषु हयग्रीवो हिरण्याक्षश्च प्रमुखौ। तेषां मध्ये कश्चिद्दानवो वेदान् गृहीत्वा निगील्य समुद्रे निलीनः; तेन धर्मो वर्णाश्रमव्यवस्था च व्याकुला। ब्रह्मा देवैः सह क्षीरसागरतीरे भगवन्तं स्तुतिभिः प्रार्थयति। तदा हरिः मत्स्यरूपं धृत्वा समुद्रं प्रविश्य दानवं निहत्य वेदान् ब्रह्मणे प्रत्यर्पयति; पश्चात् व्यासरूपेण वेदविभागं प्रकाश्य लोकान् रक्षति, कृतकार्यः पुनरन्तर्धीयते।

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.