Adhyaya 133

अध्यायस्य आरम्भे पार्वती जम्बूद्वीपे ‘द्वीपानां राजनि’ स्थितानां पवित्रतीर्थानां क्रमशः संख्यायुक्तं वर्णनं पृच्छति। तदा महादेवः सर्वव्यापकत्वं प्रतिपाद्य विष्णुं परं तत्त्वं मन्यते, यः स्वयमेव तीर्थरूपेण जगति प्रकाशते इति निश्चिनोति। अनन्तरं जम्बूद्वीपस्थतीर्थक्षेत्राणां सूचीवद् वर्णनं प्रवर्तते—पुष्करं, वाराणसी, नैमिषं, प्रयागः इत्यादीनि मोक्षप्रदानि महाक्षेत्राणि, तथा नानादेशेषु देवतासम्बद्धाः पर्वताश्रमसरित्सरःप्रभृतयः पुण्यस्थलविशेषाः। उपदेशस्य परिशेषे क्रमो दर्श्यते—बाह्यतीर्थेभ्यः परं मनसि स्थितं ब्रह्मतीर्थं, ततोऽपि परं विष्णोर्नामरूपं तीर्थं, यत् महापातकान्यपि शुद्धयति। श्रवणपठनयोः महिमा, श्राद्धे तस्योपयोगः, तथा विष्णुलोकप्राप्तिः फलरूपेण प्रशंस्यते।