Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Description of Continents, Oceans, Regions, and the Measure of the World

तृतीयं सुरथं नाम चतुर्थं लंबनं स्मृतम् । धृतिमत्पंचमं वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

tṛtīyaṃ surathaṃ nāma caturthaṃ laṃbanaṃ smṛtam | dhṛtimatpaṃcamaṃ varṣaṃ ṣaṣṭhaṃ varṣaṃ prabhākaram

तृतीयं सुरथं नाम, चतुर्थं लम्बनं स्मृतम्। पञ्चमं धृतिमद्वर्षं, षष्ठं प्रभाकरं तथा॥

तृतीयम्third
तृतीयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
सुरथम्Suratha (name)
सुरथम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुरथ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम (proper name)
नामby name / called
नाम:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे (particle indicating naming)
चतुर्थम्fourth
चतुर्थम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
लंबनम्Laṃbana (name)
लंबनम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootलंबन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम (proper name)
स्मृतम्is stated/remembered
स्मृतम्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (क्त, कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘is said/remembered’
धृतिमत्-पंचमम्the fifth (called) Dhṛtimat
धृतिमत्-पंचमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधृतिमत् (प्रातिपदिक) + पंचम (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘धृतिमत्’ इति विशेषणेन ‘पंचम’ विशेष्यः
वर्षम्region/varṣa
वर्षम्:
Karma/Viṣaya (Object/विषय)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
षष्ठम्sixth
षष्ठम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
वर्षम्region/varṣa
वर्षम्:
Karma/Viṣaya (Object/विषय)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
प्रभाकरम्Prabhākara (name)
प्रभाकरम्:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रभाकर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; नाम (proper name)

Unspecified (narrative listing within Svargakhaṇḍa; speaker not identifiable from the single verse alone)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: धृतिमत्पंचमम् = धृतिमत् + पंचमम् (समास/सन्धि-लोप). अन्यत्र स्पष्टपदपाठः।

S
Suratha
L
Laṃbana
D
Dhṛtimat
P
Prabhākara

FAQs

It lists successive varṣas (named regions/divisions in Purāṇic cosmography), giving the third through sixth names: Suratha, Laṃbana, Dhṛtimat, and Prabhākara.

In Purāṇic geographical/cosmological contexts, varṣa commonly denotes a major territorial division or region (not “rain” or “year” in this usage).

This particular verse is primarily catalog-like (a naming sequence) and does not directly state an ethical or bhakti teaching; its value is contextual, supporting the text’s broader cosmographical description.