Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Description and Measurements of Śākadvīpa

with Oceans, Mountains, Varṣas, and Rivers

मृगाश्च ब्रह्मभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता द्विजाः । मशकेषु तु राजन्या धार्मिकाः सर्वकामदाः

mṛgāśca brahmabhūyiṣṭhāḥ svakarmaniratā dvijāḥ | maśakeṣu tu rājanyā dhārmikāḥ sarvakāmadāḥ

मृगेषु ब्रह्मभूयिष्ठाः स्वकर्मनिरता द्विजाः; मशकेषु तु राजन्याः धार्मिकाः सर्वकामदाः।

mṛgāḥthe Mṛgas
mṛgāḥ:
Karta (कर्ता) (topic/subject group)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध) (coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चयबोधक)
brahmabhūyiṣṭhāḥmostly Brahmin-like
brahmabhūyiṣṭhāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootbrahman + bhūyiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: brahma + bhūyiṣṭha ('mostly Brahman-like/mostly Brahmins'); bhūyiṣṭha = superlative sense ('very much/mostly')
svakarmaniratāḥdevoted to their own duties
svakarmaniratāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootsva + karma + nirata (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: sva-karma + nirata ('engaged in one’s own duties')
dvijāḥtwice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (कर्ता) (predicate noun/apposition to mṛgāḥ)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); karmadhāraya/dvigu-like formation: dvi + ja ('twice-born')
maśakeṣuamong the Maśakas
maśakeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण) (locus: among whom)
TypeNoun
Rootmaśaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी), Plural (बहुवचन); 'among/in the Maśakas'
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध) (contrast)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात): contrast/emphasis
rājanyāḥKṣatriyas (royal class)
rājanyāḥ:
Karta (कर्ता) (predicate noun for implied subject: people among Maśakas)
TypeNoun
Rootrājanya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); 'Kṣatriyas/royal class' (predicate/apposition)
dhārmikāḥrighteous
dhārmikāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootdhārmika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन)
sarvakāmadāḥgranting all desires
sarvakāmadāḥ:
Karta (कर्ता) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva + kāma + da (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: sarva-kāma + da ('giver of all desires')

Unspecified (context-dependent within Adhyaya 8; likely a narrator addressing a king: 'rājan')

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: hasya

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: मृगाश्च = मृगाः + च

FAQs

It uses a didactic analogy: even within animal classes there are gradations of qualities that resemble human dharmic archetypes (brahmin-like devotion to duty; kṣatriya-like righteousness and power).

The verse stresses that dharma and excellence are not merely matters of category or birth; qualities such as duty, righteousness, and capability can be found in unexpected places.

In puranic style it can indicate exceptional efficacy or potency; depending on context it may be literal (boon-giving) or figurative (highly effective in producing results).