Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Narmadā Māhātmya with the Praise of Amarakantaka Tīrthas

नारद उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

nārada uvāca | narmadā saritāṃ śreṣṭhā sarvapāpapraṇāśinī | tārayetsarvabhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca

नारद उवाच— नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी; सा स्थावराणि चराणि च सर्वभूतानि तारयेत्।

नारदNārada
नारद:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
नर्मदाNarmadā
नर्मदा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर्मदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सरिताम्of rivers
सरिताम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसरित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
श्रेष्ठाthe best
श्रेष्ठा:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (नर्मदाया विशेषणम्)
सर्वपापप्रणाशिनीdestroyer of all sins
सर्वपापप्रणाशिनी:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + पाप + प्रणाशिनी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘सर्वेषां पापानां प्रणाशिनी’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तारयेत्would ferry across, delivers
तारयेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formविधिलिङ् (Potential/optative), प्रथमपुरुष, एकवचन
सर्वभूतानिall beings
सर्वभूतानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + भूत (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘सर्वाणि भूतानि’); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन
स्थावराणिimmobile (beings)
स्थावराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थावर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (भूतानां विशेषभेदः)
चराणिmobile (beings)
चराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)

Nārada

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: river

Sandhi Resolution Notes: तारयेत्सर्वभूतानि = तारयेत् + सर्वभूतानि।

N
Nārada
N
Narmadā

FAQs

It declares Narmadā the foremost among rivers and attributes to her the power to destroy all sins, marking her as a supreme tīrtha (sacred ford).

It is a traditional Sanskrit pair meaning all categories of life—immobile entities like plants (and figuratively the fixed world) and mobile beings like animals and humans—indicating universal beneficence.

The verse promotes reverence for sacred rivers and the practice of tīrtha-related devotion (such as pilgrimage, bathing, and remembrance) as a means of inner purification and upliftment.