Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

The Account of King Bhadreśvara

Sun-worship, healing, and heavenly ascent

नवीनयौवनाः शुद्धा यावदाभूतसंप्लवम् । तिष्ठंतु मत्पुरे रम्ये सर्वभोगैर्निरामयाः

navīnayauvanāḥ śuddhā yāvadābhūtasaṃplavam | tiṣṭhaṃtu matpure ramye sarvabhogairnirāmayāḥ

नवीनयौवनाः शुद्धाः यावदाभूतसंप्लवम्। तिष्ठन्तु मत्पुरे रम्ये सर्वभोगैर्निरामयाः॥

navīna-yauvanāḥhaving fresh youth
navīna-yauvanāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Rootnavīna (प्रातिपदिक) + yauvana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा) Bahuvacana (Plural/बहुवचन); karmadhāraya-samāsa
śuddhāḥpure
śuddhāḥ:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा) Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
yāvatuntil
yāvat:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
FormAvyaya; kāla-parimāṇa-artha (temporal limit adverb/काल-परिमाणार्थ)
ā-bhūta-saṃplavamup to the cosmic dissolution
ā-bhūta-saṃplavam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण; limit)
TypeNoun
Rootā (उपसर्ग/avyaya) + bhūta (प्रातिपदिक) + saṃplava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Dvitīyā (Accusative/द्वितीया) Ekavacana (Singular/एकवचन); tatpuruṣa-samāsa (bhūta-saṃplava) with upasarga ā-; used with yāvat
tiṣṭhantulet them stay
tiṣṭhantu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धाातु)
FormLoṭ-lakāra (Imperative/लोट्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष) Bahuvacana (Plural/बहुवचन); parasmaipada
mat-purein my city
mat-pure:
Adhikaraṇa (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी) Ekavacana (Singular/एकवचन); ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (mat-pura = my city)
ramyedelightful
ramye:
Adhikaraṇa-viśeṣaṇa (अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Saptamī (Locative/सप्तमी) Ekavacana (Singular/एकवचन); agrees with pure
sarva-bhogaiḥwith all enjoyments
sarva-bhogaiḥ:
Karaṇa (करण/instrument or accompaniment)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + bhoga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Tṛtīyā (Instrumental/तृतीया) Bahuvacana (Plural/बहुवचन); karmadhāraya-samāsa
nirāmayāḥfree from illness
nirāmayāḥ:
Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootnir-āmaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Prathamā (Nominative/प्रथमा) Bahuvacana (Plural/बहुवचन); bahuvrīhi-like sense ‘free from disease’ but form is simple adjective

Unspecified in the provided excerpt (context needed from surrounding verses of Sṛṣṭi-khaṇḍa 79)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes: navīnayauvanāḥ → navīna-yauvanāḥ; yāvadābhūtasaṃplavam → yāvat ā-bhūta-saṃplavam; tiṣṭhaṃtu → tiṣṭhantu; matpure → mat-pure; sarvabhogairnirāmayāḥ → sarva-bhogaiḥ nirāmayāḥ

FAQs

It depicts an idealized divine residence: perpetual youth, purity, freedom from disease, and uninterrupted enjoyment lasting until the cosmic dissolution.

Ābhūta-saṃplava refers to the great cosmic flood/dissolution at the end of an aeon, when manifested beings and worlds are withdrawn.

The verse links divine proximity with inner purity and wholeness: spiritual purity is portrayed as naturally culminating in freedom from affliction and a harmonized, protected mode of existence.