
Lava’s Fainting (The Battle with Śatrughna in the Aśvamedha Cycle)
अथ पातालखण्डे रामाश्वमेधप्रसङ्गे रणवर्णनं प्रवर्तते। मारुतिः (हनूमान्) मूर्च्छित इति श्रुत्वा शत्रुघ्नो व्याकुलो भवति, ततः स बालरूपेणापि रामसदृशतेजसा लवेन सह सम्मुखीभवति। उभयोः परस्परं गर्वोक्तिः, परिचयप्रश्नः, युद्धनिश्चयश्च जायते। ततः दीर्घो धनुर्विद्यायुद्धः। लवस्य अक्षयशरपञ्जरं दिगन्तरं पूरयति, शत्रुघ्नस्तु महाशरवृष्टिं छित्त्वा प्रत्यवस्थाति। लवः पुनः पुनः शत्रुघ्नस्य धनुः भङ्क्ति, रथं च निष्क्रियं करोति। तदा सुरथ-विमल-वीरमणि-सुमद-रिपुतापादयः सहायकनृपाः अन्यायेन लवं परितोऽवगाहन्ति; स तु दश-दशशरैः सर्वान् निरोधयति। अनन्तरं शत्रुघ्नः चेतनां प्राप्य गर्वं प्रकाशयन् भीषणं अस्त्रं प्रक्षिपति। लवः कुशं स्मरन् कालसदृशेन शरेणाभिहतः सहसा मूर्च्छां गतः—इति अध्यायस्य नाम्ना सूचितो नाट्यपरिणामः, यतः परं परिचय-प्रसङ्गोऽश्वमेधवैरस्य च प्रवाहः प्रवर्तते।
No shlokas available for this adhyaya yet.