Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

The Glory of Charity: Land-Gifts, Śālagrāma Donation, and Food–Water as Supreme Gifts

अज्ञानी भूसुरो यस्तु त्यजेद्भूमिं विमोहितः । प्रतिजन्मन्यसौ विप्रो भवेच्चात्यंत दुःखभाक्

ajñānī bhūsuro yastu tyajedbhūmiṃ vimohitaḥ | pratijanmanyasau vipro bhaveccātyaṃta duḥkhabhāk

योऽज्ञानी भूसुरो विमोहितः सन् भूमिं त्यजेत्, स विप्रः प्रतिजन्मनि अत्यन्तदुःखभाक् भवेत्।

अज्ञानीignorant
अज्ञानी:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of भूसुरः)
TypeAdjective
Rootअज्ञानी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
भूसुरःa brāhmaṇa (lit. ‘earth-god’)
भूसुरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभूसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (particle: but/indeed)
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
भूमिम्land
भूमिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विमोहितःdeluded
विमोहितः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of यः/भूसुरः)
TypeAdjective
Rootवि + मुह् (धातु) → विमोहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)
प्रतिजन्मनिin every birth
प्रतिजन्मनि:
Adhikarana (अधिकरण/Locative circumstance)
TypeIndeclinable
Rootप्रति + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; ‘प्रति’ उपसर्ग-निपातपूर्वकं सप्तमी-समर्थ्ये अव्ययवत्; अर्थः ‘प्रत्येकं जन्मनि’
असौthat person
असौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दूरवाचक (demonstrative)
विप्रःbrāhmaṇa
विप्रः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अत्यन्तexceedingly
अत्यन्त:
Visheshana (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: exceedingly)
दुःखभाक्a sufferer of great misery
दुःखभाक्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of विप्रः/असौ)
TypeAdjective
Rootदुःख + भाज् (धातु) → भाक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त (भाज् धातोः क्विप्/क्विन्-प्रत्ययान्तः ‘भाक्’ = ‘भागी’); उपपद-तत्पुरुष: दुःखस्य भाक्

Unspecified (narrative voice within Brahma-khaṇḍa context)

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhayanaka

Sandhi Resolution Notes: त्यजेद्भूमिं → त्यजेत् भूमिम्; प्रतिजन्मन्यसौ → प्रतिजन्मनि असौ; भवेच्चात्यंत → भवेत् च अत्यन्त.

FAQs

It teaches that abandoning land (bhūmi) out of delusion is a serious adharma for a brāhmaṇa, leading to repeated suffering across births.

Bhūsura literally means “deity on earth” and commonly denotes a brāhmaṇa, emphasizing dignity, responsibility, and dharmic conduct.

It explicitly states a karmic continuity: the consequence (extreme suffering) follows the person “in every birth,” showing moral actions shaping repeated rebirth outcomes.