Shloka 31

The Greatness of Hari’s Janmāṣṭamī (Jayantī) Vow

Devanagari script

वैराटी नंदपत्नी च यशोदाऽजीजनत्सुताम् । पुत्रं पद्मकरं पद्मनाभं पद्मदलेक्षणम्

Transliteration

vairāṭī naṃdapatnī ca yaśodā'jījanatsutām | putraṃ padmakaraṃ padmanābhaṃ padmadalekṣaṇam

Translation

वैराटी नन्दपत्नी यशोदा च सुतामजीजनत्; पुत्रं च पद्मकरं पद्मनाभं पद्मदलेक्षणं जनयामास।

Word by Word

• वैराटी: Vairāṭī (name/epithet)
• वैराटी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैराटी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; यशोदायाः विशेषणरूपेण (as an epithet)

• नन्द-पत्नी: wife of Nanda
• नन्द-पत्नी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्द (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (‘नन्दस्य पत्नी’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात

• यशोदा: Yaśodā
• यशोदा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यशोदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• अजीजनत्: gave birth (bore)
• अजीजनत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; causative sense possible in usage ‘gave birth’

• सुताम्: a daughter
• सुताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; (अपि/च) समुच्चित-कर्म (co-ordinate object)

• पद्म-करम्: lotus-handed
• पद्म-करम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (‘पद्म इव करः यस्य’); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (of पुत्रम्)

• पद्म-नाभम्: lotus-naveled
• पद्म-नाभम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + नाभ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (‘पद्म इव नाभिः यस्य’); पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्

• पद्म-दल-ईक्षणम्: lotus-petal-eyed
• पद्म-दल-ईक्षणम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + दल (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः; ‘पद्मदलयोः इक्षणम्’/‘पद्मदल इव ईक्षणम् यस्य’ (usage as epithet); नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्गरूपेण द्वितीया एकवचनम् (here agreeing with पुत्रम्: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्)

Speaker

Narrator (contextual speaker not specified in the provided excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: shringara

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: forest

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: नंदपत्नी = नन्द-पत्नी; यशोदाऽजीजनत्सुताम् = यशोदा + अजीजनत् + सुताम्; पद्मदलेक्षणम् = पद्म-दल-ईक्षणम् (स्वर-सन्धिः: दल + ईक्षण -> दलेक्षण).

Characters & Entities

• Vairāṭī (Yaśodā)
• Nanda
• Padmakara
• Padmanābha

FAQs

Who is Yaśodā in this verse, and what relationship is stated?

Yaśodā is identified as Vairāṭī and explicitly described as Nanda’s wife (nandapatnī).

Why are names like Padmakara and Padmanābha used for the child?

They function as devotional epithets associated with Viṣṇu—especially “Padmanābha”—highlighting divine qualities through lotus imagery (purity, beauty, auspiciousness).

What is the main theological emphasis of this verse?

It emphasizes Vaiṣṇava devotion by describing the child with Viṣṇu-linked titles and characteristics (e.g., lotus-petaled eyes), suggesting sacred/divine identity through naming.