Adhyaya 9

Verse 1

कश्यप उवाच । एवं संबोधितस्तत्र आत्मा ध्यानादिकैस्तदा । त्यक्तुकामः स तत्कार्यं पंचात्मकं स बुद्धिमान्

कश्यप उवाच। एवं संबोधितस्तत्र आत्मा ध्यानादिकैस्तदा। त्यक्तुकामः स तत्कार्यं पञ्चात्मकं स बुद्धिमान्॥

Verse 2

निमित्तान्येव पश्यैव प्राप्य तांस्तान्प्रयाति सः । विहाय कायं निर्लक्ष्यं पतितं नैव पश्यति

निमित्तान्येव पश्यैव प्राप्य तांस्तान्प्रयाति सः। विहाय कायं निर्लक्ष्यं पतितं नैव पश्यति॥

Verse 3

सहवर्द्धितयोर्नास्ति संबंधः प्राण देहयोः । धनपुत्रकलत्रैश्च संबंधः केन हेतुना

सहवर्द्धितयोर्नास्ति सम्बन्धः प्राणदेहयोः। धनपुत्रकलत्रैश्च सम्बन्धः केन हेतुना॥

Verse 4

एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ क्लैब्यं मा भज सुप्रिये । अयमेव परं ब्रह्म अयमेव सनातनः

एवं विदित्वा शान्तिं गच्छ; क्लैब्यं मा भज, सुप्रिये। अयमेव परं ब्रह्म, अयमेव सनातनः॥

Verse 5

अयमात्मस्वरूपेण दैत्य देवेषु संस्थितः । अयं ब्रह्मा अयं रुद्रो ह्ययं विष्णुः सनातनः

अयमात्मस्वरूपेण दैत्यदेवेषु संस्थितः। अयं ब्रह्मा अयं रुद्रो ह्ययं विष्णुः सनातनः॥

Verse 6

अयं सृजति विश्वानि अयं पालयते प्रजाः । संहरत्येष धर्मात्मा धर्मरूपी जनार्दनः

अयं सृजति विश्वानि अयं पालयते प्रजाः। संहरत्येष धर्मात्मा धर्मरूपी जनार्दनः॥

Verse 7

अनेनोत्पादिता देवा दानवाश्चैव सुप्रिय । देवाश्चाधर्मनिर्मुक्ता धर्महीनाः सुतास्तव

अनेनोत्पादिता देवा दानवाश्चैव सुप्रिय। देवाश्चाधर्मनिर्मुक्ता धर्महीनाः सुतास्तव॥

Verse 8

धर्मोयं माधवस्यांगं सर्वदैवैश्च पालितम् । धर्मं च चिंतयेद्देवि धर्मं चैव तु पालयेत्

धर्मोऽयं माधवस्याङ्गं सर्वदैवैश्च पालितम्। धर्मं च चिन्तयेद्देवि धर्मं चैव तु पालयेत्॥

Verse 9

तस्य विष्णुः स धर्मात्मा सर्वदैव प्रसादवान् । धर्मेण वर्तिता देवाः सत्येन तपसा किल

तस्मै स धर्मात्मा सर्वदैव प्रसादवान् विष्णुः सन्निहितोऽभवत्। धर्मेण सत्येन तपसा च देवाः खलु धार्यन्ते॥

Verse 10

येषां विष्णुः प्रसन्नो वै धर्मस्तैरिह पालितः । विष्णोः कायमिदं धर्मं सत्यं हृदयमेव च

येषां विष्णुः प्रसन्नो वै तैरेवात्र धर्मः पाल्यते। विष्णोः कायोऽयमित्युक्तो धर्मः, सत्यं तु हृदयमेव॥

Verse 11

यस्तौ पालयते नित्यं तस्य विष्णुः प्रसीदति । दूषयेद्यः सत्यधर्मौ पापमेव प्रपालयेत्

यः सत्यधर्मौ नित्यं पालयति तस्मै विष्णुः प्रसीदति। यः पुनः सत्यधर्मौ दूषयेत् स पापमेव प्रपालयेत्॥

Verse 12

तस्य विष्णुः प्रकुप्येत नाशयेदतिवीर्यवान् । वैष्णवैः पालितं धर्मं तपः सत्येन संस्थितैः

तस्मै विष्णुः प्रकुप्येत, अतिवीर्यवान् स नाशयेत्। वैष्णवैः पालितो धर्मस्तपःसत्यप्रतिष्ठितः॥

Verse 13

तेषां प्रसन्नो धर्मात्मा रक्षामेवं करोति च । तव पुत्रा दनोः पुत्राः सैंहिकेयास्तथैव च

तेषां प्रसन्नो धर्मात्मा रक्षामेवं करोति च। तव पुत्रान् दनोः पुत्रान् सैंहिकेयांश्च तथैव च॥

Verse 14

अधर्मेणापि पापेन वर्तिताः पापचेतसः । सूदिता वासुदेवेन समरे चक्रपाणिना

अधर्मपापवृत्त्या पापचेतसः ते दुष्टाः; समरे चक्रपाणिना वासुदेवेन निहताः।

Verse 15

योसावात्मा मयोक्तः पूर्वमेव तवाग्रतः । सोयं विष्णुर्न संदेहो धर्मात्मा सर्वपालकः

योऽसौ आत्मा मया पूर्वं तवाग्रतः कथितः, स एव विष्णुः—न संशयः; धर्मात्मा सर्वपालकः।

Verse 16

दैत्यकायेषु यः स्वस्थः पापमेव समास्थितः । जघ्निवान्दानवान्देवि स च क्रुद्धो महामतिः

दैत्यकायेषु स्थितोऽपि यः स्वस्थः, पापमेव समास्थितः; स क्रुद्धो महामतिः, देवि, दानवान् जघान।

Verse 17

स बाह्याभ्यंतरे भूत्वा तव पुत्रा निपातिताः । येन चोत्पादिता देवि तेनैव विनिपातिताः

स बाह्याभ्यन्तररूपो भूत्वा तव पुत्रान् निपातयामास; येन चोत्पादिताः, देवि, तेनैव विनिपातिताः।

Verse 18

नैषां मोहस्तु कर्तव्यो भवत्या वचनं शृणु । पापेन वर्तते योसौ स एव निधनं व्रजेत्

एषां विषये भवत्या मोहः न कर्तव्यः; मम वचनं शृणु। यः पापेन वर्तते, स एव निधनं व्रजेत्।

Verse 19

तस्मान्मोहं परित्यज्य सदाधर्मं समाश्रय । दितिरुवाच । एवमस्तु महाभाग करिष्ये वचनं तव

तस्मान्मोहं परित्यज्य सदैव धर्मं समाश्रय। दितिरुवाच—एवमस्तु महाभाग, करिष्ये वचनं तव॥

Verse 20

कश्यपं च मुनिश्रेष्ठमेवमाभाष्य दुःखिता । संबोधिता सा मुनिना दुःखं संत्यज्य संस्थिता

एवं दुःखिता सा कश्यपं मुनिश्रेष्ठमाभाष्य। मुनिना संबोधिता सती दुःखं संत्यज्य संस्थिता॥