Adhyaya 70
Description of Yama’s Torments and the Discernment of Sin and Merit
अस्मिन्नध्याये मातलिना आरभ्य भूमिकाण्डस्य कथनधारया यमस्य विषये तीव्रं दण्डवर्णनं प्रवर्तते। महापातकिनः, विशेषतः ब्रह्महत्यादिदोषयुक्ताः, विविधेषु नरकेषु गोमयाग्निना दह्यमानाः, व्याघ्रसर्पादिविषधरैः पीड्यमानाः, गजैः शृङ्गिभिश्च पशुभिः पिष्टाः, डाकिनीराक्षसैश्च त्रासिताः इति निरूप्यन्ते। तत्र रोगपीडा, भयङ्करवायवः, शिलावृष्टिः, वज्रपातः, उल्कापातः, अङ्गारवर्षः, रजोधूमवाताश्च वर्ण्यन्ते; तथा ‘महातुला’ इव न्यायोपमा द्वारा पापपुण्ययोः परिमाणनिर्णयः सूचितः। अन्ते वक्ता पापपुण्यविवेकं व्याख्यातमिति उपसंहरति, एतत् धर्मोपदेशरूपं वृत्तान्तं वेन–पितृतार्थ–ययातिकथाप्रसङ्गे निबद्धमिति दर्शयन्।
Shlokas
Verse 1
मातलिरुवाच । यमपीडां प्रवक्ष्यामि महातीव्रां सुदारुणाम् । भुंजंति पापिनः सर्वे क्रूरास्ते ब्रह्मघातकाः
मातलिरुवाच—यमस्य पीडां महातीव्रां सुदारुणां प्रवक्ष्यामि; यां सर्वे पापिनः क्रूरा ब्रह्मघातकाः भुञ्जते।
Verse 2
क्वचित्पापाः प्रपच्यंते तीव्रेण करिषाग्निना । क्वचित्सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैर्दंशैः कीटैश्च दारुणैः
क्वचित् पापाः तीव्रेण करिषाग्निना प्रपच्यन्ते; क्वचित् सिंहैर्वृकैर्व्याघ्रैः दारुणैर्दंशैः कीटैश्च पीड्यन्ते।
Verse 3
क्वचिन्महाजलौकोभिः क्वचिदाजगरैः पुनः । मक्षिकाभिश्च रौद्राभिः क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः
क्वचिन्महाजलौकोभिः, क्वचिदाजगरैः पुनः; क्वचिन्मक्षिकाभिः रौद्राभिः, क्वचित्सर्पैर्विषोल्बणैः।
Verse 4
मत्तमातंगयूथैश्च बलोत्कृष्टैः प्रमाथिभिः । पंथानमुल्लिखद्भिश्च तीक्ष्णशृंगमहावृषैः
मत्तमातङ्गयूथैश्च बलोत्कृष्टैः प्रमाथिभिः; पन्थानमुल्लिखद्भिश्च तीक्ष्णशृङ्गमहावृषैः।
Verse 5
महाशृंगैश्च महिषैर्दुष्टगात्रप्रबाधकैः । डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः
महाशृङ्गैश्च महिषैर्दुष्टगात्रप्रबाधकैः; डाकिनीभिश्च रौद्राभिर्विकरालैश्च राक्षसैः।
Verse 6
व्याधिभिश्च महाघोरैः पीड्यमाना व्रजंति ते । महातुलां समारूढा दह्यमाना दवानले
व्याधिभिर्महाघोरैः पीड्यमानाः पथि व्रजन्ति ते। महातुलां समारूढा दवानलसमप्रभेण दह्यमानाः सन्ति॥
Verse 7
महावेगप्रधूतास्ते महाचंडेन वायुना । महापाषाणवर्षेण भिद्यमानाश्च सर्वतः
महावेगप्रധूतास्ते महाचण्डेन वायुना। महापाषाणवर्षेण सर्वतो भिद्यमानाश्च॥
Verse 8
पतद्भिर्वज्रनिर्घोषैरुल्कापातैश्च दारुणैः । प्रदीप्तांगारवर्षेण हन्यमाना व्रजंति ते
पतद्भिर्वज्रनिर्घोषैरुल्कापातैश्च दारुणैः। प्रदीप्ताङ्गारवर्षेण हन्यमाना व्रजन्ति ते॥
Verse 9
महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणा यमं गताः । ये नराः पापकर्माणः पापं भुंजंति दारुणम्
महता पांसुवर्षेण पूर्यमाणाः यमं गताः। ये नराः पापकर्माणः पापं भुञ्जन्ति दारुणम्॥
Verse 10
एवं पापविशेषेण पापिष्ठाः पापकारकाः । नरकं प्रतिभुंजंति बहुपीडासमाकुलम्
एवं पापविशेषेण पापिष्ठाः पापकारकाः। नरकं प्रतिभुञ्जन्ति बहुपीडासमाकुलम्॥
Verse 11
एतत्ते सर्वमाख्यातं विवेकं पुण्यपापयोः । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रमनुत्तमम्
एतत्ते सर्वमाख्यातं पुण्यपापविवेककम् । अन्यत्किं ते प्रवक्ष्यामि धर्मशास्त्रमनुत्तमम् ॥
Verse 70
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययाति । चरिते सप्ततितमोऽध्यायः
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययातिचरिते सप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः ॥