
Counsel to Sunīthā in the Vena Narrative: Boon for a Righteous Son and the Seed–Fruit Law of Karma
अस्याध्याये (वेणोपाख्याने) रम्भा कस्याश्चित् सौम्यायै स्त्रियै—अनन्तरं सुनीथेति निर्दिष्टाय—उपदेशं करोति। सा आद्यवंशपरम्परां ब्रह्मणः प्रजापतेः अत्रेः च स्मारयति, तथा अङ्गस्येन्द्रतेजसा सह सङ्गमं वर्णयति, येन तस्येन्द्रसदृशपुत्रेच्छा प्राबल्यं गच्छति। ततः स तपसा व्रतैश्च हृषीकेशं विष्णुं समाराध्य वरं याचते; भगवान् पापहन्तारं धर्मस्थापकं च पुत्रं ददाति। उपदिश्यते—योग्यं पतिं गृहाण; धर्मप्रवर्तकपुत्रोत्पत्तौ पूर्वशापोऽपि निष्फलो भवतीति। अन्ते बीजफलन्यायः प्रतिपाद्यते—यादृशं बीजं रोप्यते तादृशं फलमुपजायते, सर्वं कारणानुरूपमेव; इति श्रुत्वा सुनीथा तस्योपदेशस्य सत्यतां प्रत्यनुमोदते।
Verse 1
रंभोवाच । ब्रह्मा अव्यक्तसंभूतस्तस्माज्जज्ञे प्रजापतिः । अत्रिर्नाम स धर्मात्मा तस्य पुत्रो महामनाः
रंभोवाच—अव्यक्तात् ब्रह्मा समुत्पन्नः; तस्मात् प्रजापतिरजायत। स धर्मात्मा ‘अत्रिः’ नाम, तस्य च पुत्रो महामनाः।
Verse 2
अंगो नाम अयं भद्रे नंदनं वनमागतः । इंद्रस्य संपदं दृष्ट्वा लीलातेजसमुत्तमाम्
भद्रे, अङ्गो नामायं नन्दनं वनमागतः। इन्द्रस्य सम्पदं दृष्ट्वा लीलातेजसमुत्तमाम्।
Verse 3
कृता स्पृहा अनेनापि इंद्रस्य सदृशे पदे । ईदृशो हि यदा पुत्रो मम स्याद्धर्मसंयुतः
अनेन ममापि स्पृहा जाता इन्द्रसदृशे पदे। यदा हि मम पुत्रोऽयं धर्मसंयुत ईदृशो भवेत्।
Verse 4
सुश्रेयो मे भवेज्जन्म यशः कीर्ति समन्वितम् । आराधितो हृषीकेशस्तपोभिर्नियमैस्तथा
सुश्रेयो मे भवेज्जन्म यशःकीर्तिसमन्वितम्। आराधितो हृषीकेशस्तपोभिर्नियमैस्तथा।
Verse 5
सुप्रसन्ने हृषीकेशे वरं याचितवानयम् । इंद्रस्य सदृशं पुत्रं विष्णुतेजः पराक्रमम्
सुप्रसन्ने हृषीकेशेऽयं वरं याचितवान्। इन्द्रसदृशं पुत्रं विष्णुतेजःपराक्रमम्।
Verse 6
वैष्णवं सर्वपापघ्नं देहि मे मधुसूदन । दत्तवान्स तदा पुत्रमीदृशं सर्वधारकम्
हे मधुसूदन, सर्वपापघ्नं वैष्णवं पुत्रं मे देहि। ततः स तादृशं सर्वधारकं पुत्रं दत्तवान्।
Verse 7
तदाप्रभृति विप्रेंद्रः पुण्यां कन्यां प्रपश्यति । यथा त्वं चारुसर्वांगी तथायं परिपश्यति
तदाप्रभृति विप्रेन्द्रः पुण्यां कन्यां पुनः पुनः प्रपश्यति। यथा त्वं चारुसर्वाङ्गी तथायं तां परिपश्यति।
Verse 8
एनं गच्छ वरारोहे अस्मात्पुत्रो भविष्यति । पुण्यात्मा पुण्यधर्मज्ञो विष्णुतेजः पराक्रमः
एनं गच्छ वरारोहे; अस्मात् ते पुत्रो भविष्यति। पुण्यात्मा पुण्यधर्मज्ञो विष्णुतेजः पराक्रमः।
Verse 9
एतत्ते सर्वमाख्यातं तथाहं पृच्छिता त्वया । अयं भर्ता भवत्यर्हो भवेदेव न संशयः
एतत् ते सर्वमाख्यातं यथा त्वया पृच्छितम्। अयं भर्ता भवत्यर्हो भवेदेव न संशयः।
Verse 10
सुशंखस्यापि यः शापो वृथा सोऽपि भविष्यति । अस्माज्जाते महाभागे पुत्रे धर्मप्रचारिणि
सुशङ्खस्यापि यः शापो वृथा सोऽपि भविष्यति। अस्माज्जाते महाभागे पुत्रे धर्मप्रचारिणि।
Verse 11
भविष्यसि सुखी भद्रे सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । सुक्षेत्रे कृषिकारस्तु बीजं वपति तत्परः
भद्रे, त्वं सुखिनी भविष्यसि—सत्यं सत्यं वदाम्यहम्। सुक्षेत्रे कृषिकारः कर्मनिष्ठः बीजं वपति तत्परः॥
Verse 12
स तथा भुंजते देवि यथा बीजं तथा फलम् । अन्यथा नैव जायेत तत्सर्वं सदृशं भवेत्
देवि, यथा बीजं तथा फलम्—स तथा भुङ्क्ते जन्तुः। अन्यथा नैव जायेत; सर्वं स्वकारणसदृशं भवेत्॥
Verse 13
अयमेष महाभागस्तपस्वी पुण्यवीर्यवान् । अस्य वीर्यात्समुत्पन्नो अस्यैवगुणसंपदा
अयमेव महाभागस्तपस्वी पुण्यवीर्यवान्। अस्य वीर्यात् समुत्पन्नोऽस्यैव गुणसंपदा॥
Verse 14
युक्तः पुत्रो महातेजाःसर्वदेहभृतां वरः । भविष्यति महाभाग्यो युक्तात्मा योगतत्ववित्
युक्तः पुत्रो महातेजाः सर्वदेहभृतां वरः। भविष्यति महाभाग्यो युक्तात्मा योगतत्त्ववित्॥
Verse 15
एवं हि वाक्यं तु निशम्य बाला रंभाप्रियोक्तं शिवदायकं तत् । विचिंत्य बुद्ध्येह सुनीथया तदा तत्त्वार्थमेतत्परिसत्यमेव हि
एवं वाक्यं निशम्य बाला रम्भाप्रियोक्तं शिवदायकम्। सुनीथा बुद्ध्या विचिन्त्याह—तत्त्वार्थ एतत् परिसत्यमेव हि॥
Verse 35
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडेवेनोपाख्याने पंचत्रिंशोऽध्यायः
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने पञ्चत्रिंशोऽध्यायः समाप्तः।