Adhyaya 125

Verse 1

सूत उवाच । वेनस्याज्ञां सुसंप्राप्य पृथुः परमधार्मिकः । संबभ्रे सर्वसंभारान्नानापुण्यान्नृपात्मजः

सूत उवाच। वेनस्याज्ञां सुसंप्राप्य पृथुः परमधार्मिकः। संबभ्रे सर्वसंभारान् नानापुण्यान् नृपात्मजः॥

Verse 2

निमंत्र्य ब्राह्मणान्सर्वान्नानादेशोद्भवानपि । अथ वेन इयाजासावश्वमेधेन भूपतिः

निमन्त्र्य ब्राह्मणान् सर्वान् नानादेशोद्भवानपि। अथ वेन इयाजासावश्वमेधेन भूपतिः॥

Verse 3

दानान्यदाद्ब्राह्मणेभ्यो नानारूपाण्यनेकशः । जगाम वैष्णवं लोकं सकायो जगतीपतिः

दानान्यदाद् ब्राह्मणेभ्यो नानारूपाण्यनेकशः। जगाम वैष्णवं लोकं सकायो जगतीपतिः॥

Verse 4

विष्णुना सह धर्मात्मा नित्यमेव प्रवर्तते । एतद्वः सर्वमाख्यातं चरित्रं तस्य भूपतेः

धर्मात्मा स नृपो विष्णुना सह नित्यमेव प्रवर्तते। हे भूपते, तस्य नृपतेश्चरित्रं सर्वमिदं वः सम्यगाख्यातम्॥

Verse 5

सर्वपापप्रशमनं सर्वदुःखविनाशनम् । पृथुरेव स धर्मात्मा राजा पृथ्वीं प्रशासति

सर्वपापप्रशमनः सर्वदुःखविनाशनः। स एव धर्मात्मा पृथुर्नृपो भूमिं प्रशासति॥

Verse 6

त्रैलोक्येन समं पृथ्वीं दुदोह नृपसत्तमः । प्रजास्तु रंजितास्तेन पुण्यधर्मानुकर्मभिः

त्रैलोक्यसमसमृद्ध्यर्थं पृथ्वीं दुदोह नृपसत्तमः। तेन पुण्यधर्मानुकर्मभिः प्रजाः सर्वा रञ्जिताः॥

Verse 7

एतत्ते सर्वमाख्यातं भूमिखण्डमनुत्तमम् । प्रथमं सृष्टिखंडं तु द्वितीयं भूमिखंडकम्

एतत्ते सर्वमाख्यातं भूमिखण्डमनुत्तमम्। प्रथमं सृष्टिखण्डं प्रोक्तं द्वितीयं भूमिखण्डकम्॥

Verse 8

भूमिखंडस्यमाहात्म्यं कथयिष्याम्यहं पुनः । अस्य खंडस्य वै श्लोकं यः शृणोति नरोत्तमः

भूमिखण्डस्य माहात्म्यं पुनरहं कथयामि ते। अस्य खण्डस्य श्लोकं यः शृणोति नरोत्तमः॥

Verse 9

दिनस्यैकस्य वै पापं तस्य चैव प्रणश्यति । यो नरो भावसंयुक्तोऽध्यायं संशृणुते सुधीः

दिनस्यैकस्य वै पापं तस्य चैव प्रणश्यति । यो नरो भावसंयुक्तोऽध्यायं संशृणुते सुधीः ॥

Verse 10

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः । दत्तस्य गोसहस्रस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपर्वणि

तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः । दत्तस्य गोसहस्रस्य ब्राह्मणेभ्यः सुपर्वणि ॥

Verse 11

यत्फलं तत्प्रजायेत विष्णुस्तस्य प्रसीदति । अस्य पद्मपुराणस्य पठमानस्य नित्यशः

यत्फलं तत्प्रजायेत विष्णुस्तस्य प्रसीदति । अस्य पद्मपुराणस्य पठमानस्य नित्यशः ॥

Verse 12

कलौयुगे तु विघ्नाश्च न जायंते नरस्य वै । व्यास उवाच । कस्मात्कलौ न जायंते शृण्वानस्य च पद्मज

कलौयुगे तु विघ्नाश्च न जायंते नरस्य वै । व्यास उवाच । कस्मात्कलौ न जायंते शृण्वानस्य च पद्मज ॥

Verse 13

नरस्य पुण्ययुक्तस्य नाना विघ्नाः सुदारुणाः । ब्रह्मोवाच । मखस्याप्यश्वमेधस्य यत्फलं परिकथ्यते

नरस्य पुण्ययुक्तस्य नाना विघ्नाः सुदारुणाः । ब्रह्मोवाच । मखस्याप्यश्वमेधस्य यत्फलं परिकथ्यते ॥

Verse 14

तत्फलं दृश्यते तात पुराणे पद्मसंज्ञके । अश्वमेधमखः पुण्यः कलौ नैव प्रवर्तते

तत्फलं दृश्यते तात पुराणे पद्मसंज्ञके । अश्वमेधमखः पुण्यः कलौ नैव प्रवर्तते

Verse 15

पुराणं चापि यत्तद्वदश्वमेधसमं किल । अश्वमेधस्य यत्पुण्यं स्वर्गमोक्षफलप्रदम्

पुराणं चापि यत्तद्वदश्वमेधसमं किल । अश्वमेधस्य यत्पुण्यं स्वर्गमोक्षफलप्रदम्

Verse 16

न भुंजंति नराः पापाः पापमार्गेषु संस्थिताः । पुराणस्यास्य पुण्यस्य पद्मसंज्ञस्य सत्तम

न भुंजंति नराः पापाः पापमार्गेषु संस्थिताः । पुराणस्यास्य पुण्यस्य पद्मसंज्ञस्य सत्तम

Verse 17

अश्वमेधसमं पुण्यं न भुंजंति कलौ नराः । कलौ युगे नरैः पापैर्गंतव्यं नरकार्णवम्

अश्वमेधसमं पुण्यं न भुंजंति कलौ नराः । कलौ युगे नरैः पापैर्गंतव्यं नरकार्णवम्

Verse 18

कस्माच्छ्रोष्यंति तत्पुण्यं चतुर्वर्गप्रसाधनम् । येन श्रुतमिदं पुण्यं पुराणं पद्मसंज्ञकम्

कस्माच्छ्रोष्यंति तत्पुण्यं चतुर्वर्गप्रसाधनम् । येन श्रुतमिदं पुण्यं पुराणं पद्मसंज्ञकम्

Verse 19

सर्वं हि साधितं तेन चतुर्वर्गस्य साधनम् । अश्वमेधादयो यज्ञास्तस्मान्नष्टा महामते

तेन हि चतुर्वर्गसाधनं सर्वं साधितमेव; अतः महामते, अश्वमेधादयो यज्ञास्तस्मान्नष्टा इव जाताः।

Verse 20

कलौ युगे गताः स्वर्गे सवेदाः सांगसस्वराः । यः कोपि सत्वसंपन्नः श्रद्धावान्भगवत्परः

कलियुगे सवेदाः सांगसस्वराः स्वर्गं गताः इव; यः कश्चित् सत्त्वसम्पन्नः श्रद्धावान् भगवत्परः।

Verse 21

श्रोतुमिच्छति धर्मात्मा सपुत्रो भार्यया सह । श्रवणार्थं महाश्रद्धा पूर्वं तस्य प्रजायते

धर्मात्मा स नरः सपुत्रो भार्यया सह श्रोतुमिच्छति; श्रवणार्थं तस्य पूर्वमेव महाश्रद्धा प्रजायते।

Verse 22

शृण्वानस्य नरस्यापि महाविघ्नो न संचरेत् । अश्रद्धा जायते पूर्वं पाठकस्य नरस्य च

शृण्वानस्य नरस्यापि महाविघ्नो न सञ्चरेत्; पाठकस्य नरस्य च पूर्वमेव अश्रद्धा जायते।

Verse 23

लोभश्च जायते तस्य शृण्वानस्य द्विजोत्तम । प्रेषितो विष्णुदेवेन महामोहः स दारुणः

शृण्वानस्य तस्य लोभोऽपि जायते, द्विजोत्तम; विष्णुदेवेन प्रेषितो दारुणो महामोहः सः।

Verse 24

अकरोत्स विनाशं तु शृण्वतश्चास्य नित्यशः । दूषकाः कुत्सकाः पापाः संभवंति दिने दिने

अस्य नित्यं शृण्वतः खलु विनाशं करोति; दूषकाः कुत्सकाः पापाः प्रतिदिनं प्रतिदिनं संभवन्ति।

Verse 25

ज्ञातव्यं तु सुबुद्धेन विघ्नरूपं ममाधुना । संजातं दृश्यते व्यास तथा होमं समाचरेत्

सुबुद्धिना तु ज्ञातव्यं ममाधुना विघ्नरूपं संजातम्; व्यास, तत् दृश्यते, अतः यथाविधि होमं समाचरेत्।

Verse 26

वैष्णवैश्च महामंत्रैर्विष्णुसूक्तैः सुपुण्यदैः । विष्णोरराटमंत्रेण सहस्रशीर्षकेण च

वैष्णवैर्महामन्त्रैर्विष्णुसूक्तैः सुपुण्यदैः, विष्णोरराटमन्त्रेण सहस्रशीर्षकेण च।

Verse 27

इदं विष्णु सुमंत्रेण आब्रह्मेण पुनः पुनः । त्र्यंबकेन च मंत्रेण होममेवं समाचरेत्

इदं विष्णुसुमन्त्रेण आब्रह्मेण पुनः पुनः, त्र्यंबकमन्त्रेण च; एवं होमं समाचरेत्।

Verse 28

बृहत्साम्ना सुमंत्रेण द्वादशाक्षरकेण च । यस्य देवस्य यो होमस्तस्य मंत्रेण होमयेत्

बृहत्साम्ना सुमन्त्रेण द्वादशाक्षरकेण च; यस्य देवस्य यो होमः, तस्य मन्त्रेणैव होमयेत्।

Verse 29

अष्टोत्तरतिलाज्यैश्च पालाशैः समिधैरपि । ग्रहाणामपि कर्त्तव्यं स्थापनं पूजनं द्विज

अष्टोत्तरशततिलाज्याहुतिभिः पालाशसमिधाभिश्च, हे द्विज, ग्रहाणामपि स्थापनं पूजनं च कर्तव्यम्।

Verse 30

विघ्नेशं पूजयेत्तत्र शारदां च सुरेश्वरीम् । जातवेदां महामायां चंडिकां क्षेत्रनायकम्

तत्र विघ्नेशं पूजयेत्, शारदां सुरेश्वरीं च; जातवेदां महामायां चण्डिकां च क्षेत्रनायकं च।

Verse 31

तिलैश्च तंदुलैराज्यैस्तेषां मंत्रसमुद्यतैः । एवं होमः प्रकर्त्तव्यो ब्राह्मणेभ्यो ददेद्धनम्

तिलैस्तण्डुलैराज्यैश्च तेषां मन्त्रसमुद्यतैः। एवं होमः प्रकर्तव्यः, ब्राह्मणेभ्यो धनं ददेत्॥

Verse 32

यथासंभाविकां तात दक्षिणां धेनुसंयुताम् । ततो विघ्नाः प्रणश्यंति पुराणं सिद्धिमाप्नुयात्

यथासम्भविकां तात दक्षिणां धेनुसंयुताम्। ततः विघ्नाः प्रणश्यन्ति, पुराणं सिद्धिमाप्नुयात्॥

Verse 33

एवं न कुरुते यो हि तस्य विघ्नं वदाम्यहम् । तस्यांगे जायते रोगो बहुपीडाप्रदायकः

एवं न कुरुते यो हि तस्य विघ्नं वदाम्यहम्। तस्याङ्गे जायते रोगो बहुपीडाप्रदायकः॥

Verse 34

भार्या शोकः पुत्रशोको धनहानिः प्रजायते । नानाविधान्महारोगान्भुंजते नात्र संशयः

भार्यावियोगशोकः पुत्रवियोगशोकश्च, धनहानिश्च प्रजायते; नानाविधान् महारोगान् भुङ्क्ते जनोऽत्र, नात्र संशयः।

Verse 35

यस्य गेहे नास्ति वित्तमुपवासं समाचरेत् । एकादशीं सुसंप्राप्य पूजयेन्मधुसूदनम्

यस्य गेहे वित्तं नास्ति, स उपवासं समाचरेत्; एकादशीं सम्यक् प्राप्य मधुसूदनं पूजयेत्।

Verse 36

षोडशैश्चोपचारैश्च भावयुक्तेन चेतसा । ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यथावित्तानुसारतः

षोडशोपचारैर्भावयुक्तेन चेतसा पूजनं कृत्वा; पश्चाद् यथावित्तानुसारतो ब्राह्मणान् भोजयेत्।

Verse 37

केशवाय ततो दत्वा संकल्पं हविषान्वितम् । स्वयं कुर्यात्ततः प्राज्ञो भोजनं सह बांधवैः

ततः केशवाय हविषान्वितं संकल्पं दत्त्वा; प्राज्ञः स्वयं ततो भोजनं कुर्यात् सह बान्धवैः।

Verse 38

पुत्रैस्तु भार्यया युक्तस्ततः सिद्धिमवाप्नुयात् । पुराणसंहितापूर्णा श्रोतव्या धर्मतत्परैः

पुत्रैर्भार्यया च युक्तः स ततो सिद्धिमवाप्नुयात्; धर्मतत्परैः पुराणं संहितापूर्णं श्रोतव्यं।

Verse 39

चतुर्वर्गस्य वै सिद्धिर्जायते तस्य नान्यथा । सपादं लक्षमेकं तु ब्रह्माख्यं पुष्करं शृणु

तस्मात् पुण्यक्षेत्रात् चतुर्वर्गस्य वै सिद्धिर्निश्चयेन जायते, नान्यथा। अधुना ब्रह्मतीर्थाख्यं सपादलक्षमितं पुष्करं शृणु।

Verse 40

कृते युगे तु निष्पापाः शृण्वंति मनुजा द्विज । लक्षस्यार्द्धं ततः कृत्स्नं पुराणं पद्मसंज्ञकम्

कृते युगे तु निष्पापाः मनुजा द्विज, कृत्स्नं पद्मसंज्ञकं पुराणं शृण्वन्ति; तत् लक्षस्यार्धं परिमाणम्।

Verse 41

श्लोकानां तु सहस्राभ्यां द्वाभ्यामेव तथाधिकम् । त्रेतायुगे तथा प्राप्ते यदा श्रोष्यंति मानवाः

श्लोकानां तु सहस्राभ्यां द्वाभ्यामेव तथाधिकम्; त्रेतायुगे तथा प्राप्ते यदा मानवाः श्रोष्यन्ति।

Verse 42

चतुर्वर्गफलं भुक्त्वा ते यास्यंति हरिं पुनः । द्वाविंशतिसहस्राणि संहितापद्मसंज्ञिता

चतुर्वर्गफलं भुक्त्वा ते पुनर्हरिं यास्यन्ति। द्वाविंशतिसहस्राणि श्लोकाः, संहितापद्मसंज्ञिता।

Verse 43

द्वापरे कथिता विप्र ब्रह्मणा परमात्मना । द्वादशैव सहस्राणां पद्माख्या सा तु संहिता

द्वापरे कथिता विप्र ब्रह्मणा परमात्मना; द्वादशैव सहस्राणां पद्माख्या सा तु संहिता।

Verse 44

कलौ युगे पठिष्यंति मानवा विष्णुतत्पराः । एकोर्थश्चैकभावश्च चतुर्ष्वपि प्रवर्तितः

कलौ युगे विष्णुपरायणाः मानवा एतदुपदेशं पठिष्यन्ति। चतुर्ष्वपि वेदेषु एक एव अर्थः, एक एव भावः प्रवर्तितः।

Verse 45

संहितास्वेव विप्रेंद्र शेषाख्यानप्रविस्तरः । द्वादशैव सहस्राणि नाशं यास्यंति सत्तम

संहितास्वेव, विप्रेन्द्र, शेषाख्यानं नाम विस्तरितं वृत्तान्तं द्वादशसहस्रपरिमाणं, सत्तम, नाशं यास्यति।

Verse 46

कलौ युगे तु संप्राप्ते प्रथमं हि भविष्यति । भूमिखंडं नरः श्रुत्वासर्वपापैः प्रमुच्यते

कलौ युगे तु संप्राप्ते एतदेव प्रथमं भविष्यति। भूमिखण्डं नरः श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते।

Verse 47

मुच्यते सर्वदुःखेभ्यः सर्वरोगैः प्रमुच्यते । अन्यत्सर्वं परित्यज्य जपं दानं तथा श्रुतम्

सर्वदुःखेभ्यः मुच्यते, सर्वरोगैश्च प्रमुच्यते। अन्यत्सर्वं परित्यज्य जपं दानं तथा श्रवणं च समाचरेत्।

Verse 48

श्रोतव्यं हि प्रयत्नेन पद्माख्यं पापनाशनम् । प्रथमं सृष्टिखंडं तु द्वितीयं भूमिखंडकम्

पद्माख्यं पुराणं पापनाशनं प्रयत्नेन हि श्रोतव्यम्। तस्य प्रथमं सृष्टिखण्डं, द्वितीयं भूमिखण्डकम्।

Verse 49

तृतीयं स्वर्गखंडं च पातालं तु चतुर्थकम् । पंचमं चोत्तरं खंडं सर्वपापप्रणाशनम्

तृतीयः स्वर्गखण्डः, चतुर्थं पातालखण्डम्। पञ्चमं चोत्तरखण्डं सर्वपापप्रणाशनम्॥

Verse 50

यः शृणोति नरो भक्त्या पंचखंडान्यनुक्रमात् । गोप्रदानसहस्रस्य मानवो लभते फलम्

यः शृणोति नरो भक्त्या पञ्चखण्डान्यनुक्रमात्। स गोप्रदानसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः॥

Verse 51

महाभाग्येन लभ्यंते पंचखंडानि भूसुराः । श्रुतानि मोक्षदानि स्युः सत्यं सत्यं न संशयः

महाभाग्येन लभ्यन्ते पञ्चखण्डानि भूसुराः। श्रुतानि मोक्षदानि स्युः सत्यं सत्यं न संशयः॥

Verse 125

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे पंचपंचाशत्सहस्रसंहितायां वेनोपाख्याने पंचविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे पञ्चपञ्चाशत्सहस्रसंहितायां वेनोपाख्याने पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः॥