Adhyaya 114

Verse 1

कुंजल उवाच । अथ ते दानवाः सर्वे हुंडस्य परिचारकाः । नहुषस्यापि संवादं रंभया तु यथाश्रुतम्

कुञ्जल उवाच। अथ हुंडस्य परिचारकाः सर्वे ते दानवाः, रम्भया यथाश्रुतं नहुषस्य संवादमपि न्यवेदयन्॥

Verse 2

आचचक्षुश्च दैत्येंद्रं हुंडं सर्वं सुभाषितम् । तमाकर्ण्य स चुक्रोध दूतं वाक्यमथाब्रवीत्

आचचक्षुश्च दैत्येन्द्रं हुंडं सर्वं सुभाषितम् । तमाकर्ण्य स चुक्रोध दूतं वाक्यमथाब्रवीत् ॥

Verse 3

गच्छ वीर ममादेशाज्जानीहि पुरुषं हि तम् । संभाषते तया सार्द्धं पुरुषः शिवकन्यया

गच्छ वीर ममादेशाज्जानीहि पुरुषं हि तम् । संभाषते तया सार्द्धं पुरुषः शिवकन्यया ॥

Verse 4

स्वामिनिर्देशमाकर्ण्य जगाम लघुदानवः । विविक्ते नहुषं वीरमिदं वचनमब्रवीत्

स्वामिनिर्देशमाकर्ण्य जगाम लघुदानवः । विविक्ते नहुषं वीरमिदं वचनमब्रवीत् ॥

Verse 5

रथेन साश्वसूतेन दिव्येन परितिष्ठति । धनुषा दिव्यबाणैस्तु सभायां हि भयंकरः

रथेन साश्वसूतेन दिव्येन परितिष्ठति । धनुषा दिव्यबाणैस्तु सभायां हि भयंकरः ॥

Verse 6

कस्य केन तु कार्येण प्रेषितः केन वैभवान् । अनया रंभया तेऽद्य अन्यया शिवकन्यया

कस्य केन तु कार्येण प्रेषितः केन वैभवान् । अनया रंभया तेऽद्य अन्यया शिवकन्यया ॥

Verse 7

किमुक्तं तत्स्फुटं सर्वं कथयस्व ममाग्रतः । हुंडस्य देवमर्दस्य न बिभेति भवान्कथम्

किमुक्तं तत्स्फुटं सर्वं मम पुरतः कथयस्व। हुंडं देवमर्दं प्रति भवान् कथं न बिभेति?

Verse 8

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यदि जीवितुमिच्छसि । सत्वरं गच्छ मा तिष्ठ दुःसहो दानवाधिपः

एतन्मे सर्वमाचक्ष्व यदि जीवितुमिच्छसि। सत्वरं गच्छ मा तिष्ठ; दुःसहो दानवाधिपः॥

Verse 9

नहुष उवाच । योऽसावायुर्बली राजा सप्तद्वीपाधिपः प्रभुः । तस्य मां तनयं विद्धि सर्वदैत्यविनाशनम्

नहुष उवाच— योऽसावायुर्बली राजा सप्तद्वीपाधिपः प्रभुः। तस्य मां तनयं विद्धि सर्वदैत्यविनाशनम्॥

Verse 10

नहुषं नाम विख्यातं देवब्राह्मणपूजकम् । हुंडेनापहृतं बाल्ये स्वामिना तव दानव

नहुषं नाम विख्यातं देवब्राह्मणपूजकम्। हुंडेनापहृतं बाल्ये स्वामिना तव दानव॥

Verse 11

सेयं कन्या शिवस्यापि दैत्येनापहृता पुरा । घोरं तपश्चरत्येषा हुंडस्यापि वधाय च

सेयं कन्या शिवस्यापि दैत्येनापहृता पुरा। घोरं तपश्चरत्येषा हुंडस्यापि वधाय च॥

Verse 12

योहमादौ हृतो बालस्त्वया यः सूतिकागृहात् । दास्या अपि करे दत्तः सूदस्यापि दुरात्मना

योऽहमादौ त्वया सूतिकागृहाद् बालो हृतः, स एव अहम्; स दुरात्मना सूदेन दास्याः करेऽपि दत्तः, सूदस्यापि वशं नीतः।

Verse 13

वधार्थं श्रूयतां पाप सोहमद्य समागतः । अस्यापि हुंडदैत्यस्य दुष्टस्य पापकर्मणः

श्रूयतां पाप! वधार्थं सोऽहमद्य समागतः; अस्यापि हुंडदैत्यस्य दुष्टस्य पापकर्मणः।

Verse 14

अन्यांश्च दानवान्घोरान्नयिष्ये यमसादनम् । मामेवं विद्धि पापिष्ठ एवं कथय दानवम्

अन्यांश्च घोरान् दानवान् यमसादनं नयिष्ये; मामेवं विद्धि पापिष्ठ, एवं दानवं कथय।

Verse 15

एवमाकर्ण्य तत्सर्वं नहुषस्य महात्मनः । गत्वा हुंडं स दुष्टात्मा आचचक्षेऽस्य भाषितम्

एवमाकर्ण्य नहुषस्य महात्मनः सर्वं भाषितम्; स दुष्टात्मा गत्वा हुंडं तद्भाषितमाचचक्षे।

Verse 16

निशम्य तन्मुखात्तूर्णं चुक्रोध दितिजेश्वरः । कस्मात्सूदेन पापेन तया दास्या न घातितः

तन्मुखात् तूर्णं निशम्य दितिजेश्वरः चुक्रोध—‘कस्मात् पापेन सूदेन सा दासी न घातिता?’

Verse 17

सोयं वृद्धिं समायातो मया व्याधिरुपेक्षितः । अथैनं घातयिष्यामि अनया शिवकन्यया

सोऽयं मया व्याधिरुपेक्षितो वृद्धिं समायातः । अथैनं शिवकन्यया अनया घातयिष्यामि ॥

Verse 18

आयोः पुत्रं खलं युद्धे बाणैरेभिः शिलाशितैः । एवं सचिंतयित्वा तु सारथिं वाक्यमब्रवीत्

आयोः पुत्रं खलं युद्धे बाणैरेभिः शिलाशितैः । एवं सचिन्तयित्वा तु सारथिं वाक्यमब्रवीत् ॥

Verse 19

स्यंदनं योजयस्व त्वं तुरगैः साधुभिः शिवैः । सेनाध्यक्षं समाहूय इत्युवाच समातुरः

स्यन्दनं योजयस्व त्वं तुरगैः साधुभिः शिवैः । सेनाध्यक्षं समाहूय इत्युवाच समातुरः ॥

Verse 20

सज्जतां मम सैन्यं त्वं शूरान्नागान्प्रकल्पय । सारोहैस्तुरगान्योधान्पताकाच्छत्रचामरैः

सज्जतां मम सैन्यं त्वं शूरान्नागान्प्रकल्पय । सारोहैस्तुरगान्योधान्पताकाच्छत्रचामरैः ॥

Verse 21

चतुरंगबलं मेऽद्य योजयस्व हि सत्वरम् । एवमाकर्ण्य तत्तस्य हुंडस्यापि ततो लघुः

चतुरङ्गबलं मेऽद्य योजयस्व हि सत्वरम् । एवमाकर्ण्य तत्तस्य हुंडस्यापि ततो लघुः ॥

Verse 22

सेनाध्यक्षो महाप्राज्ञः सर्वं चक्रे यथाविधि । चतुरंगेन तेनासौ बलेन महता वृतः

सेनाध्यक्षो महाप्राज्ञः सर्वं कर्म यथाविधि समाचरन् । स च महता चतुरङ्गबलेन सर्वतः परिवृतोऽभवत् ॥

Verse 23

जगाम नहुषं वीरं चापबाणधरं रणे । इंद्रस्य स्यंदने युक्तं सर्वशस्त्रभृतां वरम्

स रणे चापबाणधरं वीरं नहुषं जगाम । इन्द्रस्य स्यन्दने युक्तं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥

Verse 24

उद्यंतं समरे वीरं दुरापं देवदानवैः । पश्यंति गगने देवा विमानस्था महौजसः

उद्यन्तं समरे वीरं दुरापं देवदानवैः । गगने देवा विमानस्था महौजसः पश्यन्ति ॥

Verse 25

तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम् । सूत उवाच । अथ ते दानवाः सर्वे ववृषुस्तं शरोत्तमैः

तेजोज्वालासमाकीर्णं द्वितीयमिव भास्करम् । सूत उवाच—अथ ते दानवाः सर्वे ववृषुस्तं शरोत्तमैः ॥

Verse 26

खड्गैः पाशैर्महाशूलैः शक्तिभिस्तु परश्वधैः । युयुधुः संयुगे तेन नहुषेण महात्मना

खड्गैः पाशैर्महाशूलैः शक्तिभिस्तु परश्वधैः । युयुधुः संयुगे तेन नहुषेण महात्मना ॥

Verse 27

संरब्धा गर्जमानास्ते यथा मेघा गिरौ तथा । तद्विक्रमं समालोक्य आयुपुत्रः प्रतापवान्

संरब्धा गर्जमानास्ते गिरौ मेघा इवोच्चकैः । तद्विक्रमं समालोक्य आयुपुत्रः प्रतापवान् प्रत्युद्यतः समभवत् ॥

Verse 28

इंद्रायुधसमं चापं विस्फार्य स गुणस्वरम् । वज्रस्फोटसमः शब्दश्चापस्यापि महात्मनः

इन्द्रायुधसमं चापं विस्फार्य स गुणस्वरम् । वज्रस्फोटसमः शब्दश्चापस्यापि महात्मनः ॥

Verse 29

नहुषेण कृतो विप्रा दानवानां भयप्रदः । महता तेन घोषेण दानवाः प्रचकंपिरे

नहुषेण कृतो विप्रा दानवानां भयप्रदः । महता तेन घोषेण दानवाः प्रचकंपिरे ॥

Verse 30

कश्मलाविष्टहृदया भग्नसत्वा महाहवे

कश्मलाविष्टहृदया भग्नसत्त्वा महाहवे । व्याकुला दीनवदना बभूवुस्ते रणाङ्गणे ॥

Verse 114

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः ॥