Adhyaya 112
Gurutīrtha Māhātmya (within the Nahuṣa Episode): Celestial Song, Divine Splendor, and Reflective Doubt
भूमिकखण्डस्य तीर्थकथासु, दिव्यगान-नृत्यादिभिः प्रेरिता शम्भोः पुत्री अन्तःकरणे क्षोभं प्राप्य दृढवैराग्येन तपोनिष्ठां समारुरोह। तत्र राजकुमारसदृशः कश्चिद् अद्भुततेजाः पुरुषः दृश्यते—सुगन्धिभिः, माल्यैः, भूषणैः, वस्त्रैः, शुभलक्षणैश्च विराजमानः—यस्य दर्शनात् सर्वे विस्मिताः सञ्जज्ञिरे। तस्य स्वरूपं प्रति विकल्पाः प्रववृधुः—देवोऽयं वा गन्धर्वो वा नागपुत्रो वा विद्याधरो वा, क्रीडाशक्त्या इन्द्रोऽपि स्यात् इति; पुनश्च शिवः, मनोभवः कामः, पुलस्त्यः, कुबेरो वा इति नानानुमानैः ‘दिव्यसन्देह’रूपो पुराणप्रसङ्गः प्रकटितः। समाया विचारमात्रे, रम्भया सह सखीभिः आगता सौन्दर्याधिपा नारी स्मितहासपूर्वकं शम्भोः पुत्रीं सम्बोधयति। उपसंहारे वेनकथायां, गुरुतीर्थमाहात्म्ये, च्यवनवृत्तान्ते, नहुषोपाख्याने च अध्यायस्य स्थानं निर्दिश्यते।
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । तदेव गानं च सुरांगनाभिर्गीतं समाकर्ण्य च गीतकैर्ध्रुवैः । समाकुला चापि बभूव तत्र सा शंभुपुत्री परिचिंतयाना
कुञ्जल उवाच—तदेव गानं सुराङ्गनाभिर्गीतं ध्रुवगीतकैः समाकर्ण्य, शम्भुपुत्री तत्र परिचिन्तयाना समाकुला बभूव।
Verse 2
आसनात्तूर्णमुत्थाय महोत्साहेन संयुता । तूर्णं गता वरारोहा तपोभावसमन्विता
आसनात् तूर्णम् उत्थाय महोत्साहेन संयुता। तूर्णं गता वरारोहा तपोभावसमन्विता॥
Verse 3
तं दृष्ट्वा देवसंकाशं दिव्यरूपसमप्रभम् । दिव्यगंधानुलिप्तांगं दिव्यमालाभिशोभितम्
तं दृष्ट्वा देवसंकाशं दिव्यरूपसमप्रभम्। दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गं दिव्यमालाभिशोभितम्॥
Verse 4
दिव्यैराभरणैर्वस्त्रैः शोभितं नृपनंदनम् । दीप्तिमंतं यथा सूर्यं दिव्यलक्षणसंयुतम्
दिव्यैराभरणैर्वस्त्रैः शोभितं नृपनन्दनम्। दीप्तिमन्तं यथा सूर्यं दिव्यलक्षणसंयुतम्॥
Verse 5
किं वा देवो महाप्राज्ञो गंधर्वो वा भविष्यति । किं वा नागसुतः सोयं किंवा विद्याधरो भवेत्
किं वा देवो महाप्राज्ञो भविष्यति, गन्धर्वो वा भवेत्? किं वा नागसुतोऽयं स्यात्, अथवा विद्याधरो भवेत्?
Verse 6
देवेषु नैव पश्यामि कुतो यक्षेषु जायते । अनया लीलया वीरः सहस्राक्षोपि जायते
देवेष्वपि न पश्यामि—कुतो यक्षेषु जायते? अनया लीलया वीरः सहस्राक्षोऽपि जायते।
Verse 7
शंभुरेष भवेत्किंवा किंवा चायं मनोभवः । किंवा पितुः सखा मे स्यात्पौलस्त्योऽयं धनाधिपः
किं वा शम्भुरेष भवेत्, अथवा मनोभवोऽयम्? अथवा मे पितुः सखा पौलस्त्यः, अथवा धनाधिपः कुबेरोऽयम्?
Verse 8
एवं समा चिंतयती च यावत्तावत्त्वरं रूपगुणाधिपा सा । समेत्य रंभासु महासखीभिरुवाच तां शंभुसुतां प्रहस्य
एवं समा चिन्तयती यावत्तावत् सा रूपगुणाधिपा नारी त्वरया तत्र समाययौ। रम्भासु महासखीभिः समेत्य शम्भुसुतां प्रहस्य स्मितपूर्वमुवाच।
Verse 112
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखण्डे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः।