मोहीनी वसुम् वृन्दावनस्य गुह्यं माहात्म्यं पृच्छति। वसुः रहस्यपरम्परां कथयति—नारदः वृन्दादेव्याः सकाशात् गोपीकेशस्य (गोपीनां ईश्वरस्य श्रीकृष्णस्य) गोप्योपदेशं लेभे। मथुरामण्डले वृन्दारण्यस्य स्थितिः पुष्पसरः, कौसुमसरः, यमुनातटं, गोपीकेशरं, सखिस्थलसमीपे गोवर्धनं च निर्दिश्यते; नारदस्य वृन्दाश्रमागमनं वर्ण्यते। माधवी-निर्देशेन स सरसः विशेषदिक्-स्नानं कृत्वा दिव्यदर्शनं प्राप्नोति—नारदीरूपं गत्वा रत्नमन्दिरं प्रविश्य गोपीकेश्वरं साक्षात्करोति, पुनः प्रत्यागत्य पुंरूपं लभते। वृन्दा कुब्जा/सङ्केतसम्बद्धं अन्तररहस्यं प्रकाशयति, दग्ध-षट्कर्णग-नाम मन्त्रसाधनं गुरू-शिष्यगोप्यं ददाति, अन्ते एकमेव परं तत्त्वं द्वैतातीतं इति स्पष्टयति। उत्तरार्धे वृन्दावनतीर्थानां फलानि गणयति—ब्रह्मकुण्डं, गोविन्दकुण्डं, तत्त्वप्रकाशतीर्थं, अरिष्टकुण्डं, श्रीकुण्डं, रुद्र/कामकुण्डं इत्यादि; कलियुगे वृन्दावनाश्रयस्य प्रशंसा, गोवर्धनस्य पावनकथा, तथा वृन्दावनस्य परमतीर्थत्वं भक्तिधर्मक्षेत्रत्वं च उपसंहरति।
No shlokas available for this adhyaya yet.
It dramatizes Vṛndāvana’s ‘hidden’ līlā-access: entry into Gopīkeśa’s intimate sphere is mediated by Vṛndā-devī and tīrtha-ritual (directional bathing), implying that rasa-realization is granted by kṣetra-śakti and grace rather than by ordinary austerity alone.
It prescribes a pilgrimage logic: visit named sites, bathe at specific kuṇḍas/sarovaras and Yamunā fords, perform remembrance and praise, and add tarpaṇa offerings after bathing—these actions are presented as directly purifying and mokṣa-oriented when centered on Govinda/Gopīnātha.
After presenting confidential mantra-upadeśa, it states that only the One Reality exists and that speaker and listener are essentially one—yet this non-duality is framed inside Vṛndāvana bhakti-rasa, indicating a synthesis where intimacy of devotion and ultimate unity are not opposed.