Shloka 5

Adhyaya 89The Pious King

तस्याग्रतस्तथा पृष्ठे पार्श्वयोश्च महासुराः ।

संदष्टौष्ठपुटाः क्रुद्धा हन्तुं देवीमुपाययुः ॥

tasyāgratas tathā pṛṣṭhe pārśvayoś ca mahāsurāḥ | saṃdaṣṭauṣṭhapuṭāḥ kruddhā hantuṃ devīm upāyayuḥ ||

देव्याः पुरतः पृष्ठतः पार्श्वयोश्च महाऽसुराः, क्रुद्धा ओष्ठदंष्ट्रान् दशन, देवीं हन्तुमभ्यवर्तन्त।

तस्यof him / his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय/प्रातिपदिक-निबद्ध)
Formअव्यय (adverb: in front)
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: likewise/also)
पृष्ठेat the back
पृष्ठे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
पार्श्वयोःon (both) sides
पार्श्वयोः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), द्विवचन (Dual)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
महासुराःgreat demons
महासुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहासुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समास: महत् + असुर (great demons)
संदष्टौष्ठपुटाःwith clenched lips
संदष्टौष्ठपुटाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-दंश् (धातु) + ओष्ठपुट (प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (PPP/क्त) + समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समास-विग्रह: संदष्टः ओष्ठपुटः येषाम् (clenched-lipped)
क्रुद्धाःangry
क्रुद्धाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण of महासुराः
हन्तुम्to kill
हन्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootहन् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
देवीम्the Goddess
देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उपाययुःapproached / came near
उपाययुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-या (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
Ṛṣi narrating
DevīAsuras (collective)
Devī as the central battlefield presence; foes attempt encirclement
Encirclement motifFutility of opposing ŚaktiWrath and fear in battle

FAQs

Adversity may seem to surround one from every direction, yet dharmic centeredness (Devī at the center) is not overcome by mere numbers; alignment with truth is portrayed as unassailable.

An episode within the manvantara-anchored Devī Māhātmyam narrative, illustrating divine protection and the defeat of adharmic forces.

Encirclement symbolizes sensory and mental assaults from all sides; the Goddess represents the inner axis (ātma-śakti) that remains unmoved when awareness is steady.