Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

Adhyaya 85The Gods’ Hymn to the Goddess and the Emergence of Kaushiki; Shumbha Sends His Envoy

दूत उवाच । देवि दैत्येश्वरः शुम्भस्त्रैलोक्ये परमेश्वरः ।

दूतोऽहं प्रेषितस्तेन त्वत्सकाशमिहागतः ॥

dūta uvāca devi daityeśvaraḥ śumbhas trailokye parameśvaraḥ / dūto 'haṃ preṣitas tena tvatsakāśam ihāgataḥ

दूत उवाच—देवि, शुम्भो दैत्याधिपः त्रैलोक्ये परमेश्वरः; तेन प्रेषितोऽहं तव सन्निधिमिहागतः।

दूतःthe messenger
दूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
दैत्य-ईश्वरःlord of the demons
दैत्य-ईश्वरः:
Karta (कर्ता/सम्बन्धि-उपपद)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानाम् ईश्वरः)
शुम्भःŚumbha
शुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणां लोकानां समाहारः)
परम-ईश्वरःsupreme lord
परम-ईश्वरः:
Karta (कर्ता/विशेष्य)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन (1st person pronoun)
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootप्र-√इष् (धातु) / प्रेष् (धात्वादेश) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ (sent)
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (by him)
त्वत्-सकाशम्to your presence; near you
त्वत्-सकाशम्:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत् सकाशः = त्वया सह समीपम्)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (here)
आगतःhas come
आगतः:
Kriyā (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootआ-√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Dūta (Sugrīva) to Devī

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DevīŚumbha
Devī (addressed directly)
False sovereigntyAsuric propagandaChallenge to divine order

FAQs

Adharma asserts supremacy through titles and intimidation. The Devi Mahatmyam sets up a rebuttal: ultimate sovereignty belongs to the Divine, not to those who merely dominate by force.

Narrative (ākhyāna) dialogue; not pancalakṣaṇa.

The claim ‘parameśvara’ by an asura is a classic ‘false self’ assertion—ego claiming the throne of consciousness. The Goddess represents the true ground of being that cannot be displaced by proclamation.