Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Adhyaya 81Suratha and Samadhi Seek Sage Medhas; Introduction to Mahamaya and the Madhukaitabha Origin Account

सोऽहं न वेद्मि पुत्राणां कुशलाकुशलात्मिकाम् ।

प्रवृत्तिं स्वजनानाञ्च दाराणाञ्चात्र संस्थितः ॥

so 'haṃ na vedmi putrāṇāṃ kuśalākuśalātmikām /

pravṛttiṃ svajanānāñ ca dārāṇāñ cātra saṃsthitaḥ

तस्मान्न जानामि पुत्राणां कुशलाकुशलं स्थितिम्। स्वजनानां च भार्यायाः कथं वर्तन्ति मेऽधुना, अहं तु अत्रावस्थितः॥

सःthat (person), I
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
वेद्मिI know
वेद्मि:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
पुत्राणाम्of (my) sons
पुत्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
कुशलाकुशलात्मिकाम्consisting of welfare and harm
कुशलाकुशलात्मिकाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकुशल + अकुशल + आत्मिक (प्रातिपदिक-त्रय)
Formद्वन्द्व-समास (कुशलम् च अकुशलम् च) + आत्मिक; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रवृत्तिम् विशेषयति
प्रवृत्तिम्condition/activities
प्रवृत्तिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वजनानाम्of (my) own people
स्वजनानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootस्व + जन (प्रातिपदिक-द्वय)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य जनाः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दाराणाम्of (my) wife
दाराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
संस्थितःstaying
संस्थितः:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootसम् + स्था (धातु) → संस्थित (कृदन्त, क्त/PPP)
FormPPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-प्रयोगे 'remaining/standing'
Merchant Samadhi to King Suratha

{ "primaryRasa": "karuna", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Attachment despite harmAnxiety and ruminationMoha (delusion) as bondage

FAQs

Even when wronged, the mind clings through affection and habit. The Purāṇa highlights this as a universal psychological knot that requires spiritual remedy, not merely social correction.

Didactic narrative (ākhyāna) supporting later theological exposition in Devi Mahatmyam.

Ignorance of others’ ‘well/ill’ mirrors ignorance of one’s own inner states; the verse points toward the need for inner knowledge that the Goddess (as buddhi/vidyā) grants.