Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Adhyaya 18Arjuna Declines the Throne; Garga Directs Him to Dattatreya; The Gods Defeat the Daityas through Dattatreya’s Vision and the Movement of Lakshmi

देवा ऊचुः

अनघस्त्वं जगन्नाथ न लेपस्तव विद्यते ।

विद्याक्षालनशुद्धान्तर्निविष्टज्ञानदीधिते ॥

devā ūcuḥ

anaghas tvaṃ jagannātha na lepas tava vidyate |

vidyākṣālana-śuddhāntar-niviṣṭa-jñāna-dīdhite ||

देवा ऊचुः—हे निष्पाप जगन्नाथ, त्वयि कश्चिद् मलो न लिप्यते। ज्ञानशोधनशक्त्या तव अन्तःकरणं विशुद्धं, प्रज्ञातेजश्च तव अन्तःस्थं विराजते।

देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अनघःsinless
अनघः:
सम्बोधन-विशेषण (Vocative-qualifier)
TypeAdjective
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
जगन्नाथO lord of the world
जगन्नाथ:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootजगत् + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः नाथः)
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
लेपःtaint/defilement
लेपः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
विद्यतेexists
विद्यते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (विद्यते = exists)
विद्या-क्षालन-शुद्ध-अन्तः-निविष्ट-ज्ञान-दीधितेO one whose inner being is purified by the cleansing of knowledge, whose knowledge is firmly established and radiant
विद्या-क्षालन-शुद्ध-अन्तः-निविष्ट-ज्ञान-दीधिते:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootविद्या + क्षालन + शुद्ध + अन्तः + निविष्ट (कृदन्त; √विश् क्त) + ज्ञान + दीधिति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमास (अन्तः शुद्धः विद्याक्षालनेन; अन्तः निविष्टं ज्ञानं यस्य; ज्ञानस्य दीधितिः/दीप्तिः)
Devas → Dattātreya

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Devas (collective)Dattātreya
Jñāna as purifierNon-taint of the realizedInner vs. outer purityAuthority of saints

FAQs

Ethically, it warns against judging sanctity by externals. Philosophically, it asserts that knowledge (vidyā/jñāna) burns or washes away impurity; the knower is not ‘smeared’ by contact the way an untrained mind is.

Didactic Ākhyāna reinforcing dharma and the supremacy of jñāna; not a cosmological (sarga/pratisarga) or genealogical (vaṃśa) unit.

‘Lepa’ is subtle karmic adhesion. The verse implies that when awareness is established in wisdom, karmic ‘stickiness’ does not adhere—an Upaniṣadic-style teaching expressed in Purāṇic narrative form.